แคสเปอร์สกี้เผย Gen Z เข้าใจ AI ดีกว่าคนรุ่นอื่น และเริ่มมอง AI เป็นเสมือนเพื่อนมากขึ้น

ผลวิจัยล่าสุดของแคสเปอร์สกี้ระบุว่า Gen Z เป็นกลุ่มคนที่ใช้งาน AI มากที่สุดในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก โดยจำนวนครึ่งหนึ่งใช้งาน AI ทุกวันหรือเกือบทุกวัน และจำนวนหนึ่งในสามมองว่าการโต้ตอบกับ AI เปรียบเสมือนการพูดคุยกับเพื่อน

สำหรับคนรุ่น Gen Z (หรือ Zoomers) จำนวนมาก AI ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตรประจำวันไปแล้ว โดยผู้ตอบแบบสอบถาม Gen Z ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก 50% ใช้งาน AI ทุกวันหรือเกือบทุกวัน ซึ่งถือเป็นสัดส่วนที่สูงที่สุดเมื่อเทียบกับกลุ่มประชากรอื่นๆ ในจำนวนนี้ 57% ใช้ AI เพื่อค้นหาข้อมูล 54% ใช้เพื่อการเรียน และ 50% ใช้เพื่อสร้างสรรค์ไอเดียใหม่ๆ

อย่างไรก็ตาม Gen Z ไม่ได้มองว่า AI เป็นเพียงเครื่องมือที่ใช้ประโยชน์ได้จริงเท่านั้น แต่ Gen Z ในภูมิภาคนี้จำนวนเกือบหนึ่งในสาม (32%) ระบุว่าใช้ AI ในฐานะเพื่อน ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สูงกว่าคนรุ่นอื่นๆ พฤติกรรมดังกล่าวพบได้ในหลายประเทศ เช่น อินโดนีเซีย (39%) เวียดนาม (35%) ไทย (34%) มาเลเซีย (33%) และอินเดีย (32%) สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงบทบาทของ AI จากเดิมที่เป็นเพียงเทคโนโลยีสำหรับขอคำแนะนำในงานเฉพาะด้าน มาสู่การเป็นสิ่งที่ผู้ใช้บางส่วนหันมาพูดคุยด้วยเพื่อระบายความรู้สึกหรือคลายเหงา

การนำ AI มาใช้ในเรื่องส่วนตัวสะท้อนให้เห็นว่าระบบสนทนานั้นเข้ากับพฤติกรรมทางดิจิทัลของ Gen Z ได้อย่างลงตัวและเป็นธรรมชาติ ผลสำรวจระบุว่าGen Z ในภูมิภาคนี้ 34% ใช้ AI เพื่อพูดคุยเกี่ยวกับเรื่องส่วนตัวที่ไม่ต้องการเปิดเผยกับผู้อื่น โดยเวียดนามมีสัดส่วนสูงสุดที่ 42% ตามด้วยอินเดีย (37%) และอินโดนีเซีย (36%) แม้ว่า AI อาจให้ความรู้สึกถึงความเป็นส่วนตัวและการสนับสนุนทางอารมณ์ แต่ AI ก็ไม่ใช่เพื่อนที่เป็นมนุษย์ คำตอบที่ได้อาจมีความคลาดเคลื่อนหรือไม่เหมาะสม อีกทั้งผู้ใช้อาจเผลอเปิดเผยข้อมูลที่ละเอียดอ่อนได้ง่ายกว่าการใช้งานบริการออนไลน์ทั่วไป

• การพึ่งพาสูงไม่ได้หมายถึงการใช้ AI ที่ปลอดภัยเสมอไป

แม้ว่า Gen Z จะมีกิจกรรมออนไลน์และความมั่นใจในระดับสูง แต่ผู้ตอบแบบสอบถามจำนวนมากกลับประเมินความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับ AI ต่ำไป ในขณะที่ผู้ตอบแบบสอบถาม Gen Z ในเอเชียแปซิฟิก 45% กล่าวว่าตนใช้มาตรการป้องกันอย่างสม่ำเสมอเมื่อโต้ตอบกับบริการ AI แต่มากกว่าครึ่ง (51%) ใช้มาตรการป้องกันเป็นครั้งคราวเท่านั้น ความไม่สอดคล้องกันนี้เห็นได้ชัดเจนโดยเฉพาะในมาเลเซีย โดย 54% ของผู้ตอบแบบสอบถามกล่าวว่าได้ใช้ความระมัดระวังเป็นครั้งคราวเท่านั้น ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สูงเป็นอันดับสองในบรรดาตลาดเอเชียแปซิฟิกที่สำรวจรองจากจีน 60% ในขณะที่อินโดนีเซียมีสัดส่วนต่ำสุดที่ 43%

มาตรการป้องกันเหล่านี้สามารถทำได้ง่ายๆ เพียงตรวจสอบข้อมูลจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้อื่นๆ และหลีกเลี่ยงการเปิดเผยข้อมูลที่เป็นความลับหรือข้อมูลที่ละเอียดอ่อน สิ่งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งเมื่อ AI เข้ามามีส่วนร่วมในการศึกษา การสื่อสาร และการตัดสินใจส่วนบุคคล ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องที่สร้างโดยระบบ AI อาจส่งผลกระทบต่องานวิชาการหรือตัวเลือกในชีวิตประจำวัน ในขณะที่ข้อมูลที่แบ่งปันในการสนทนาอาจรวมถึงเอกสารส่วนตัว พาสเวิร์ด รายละเอียดทางการเงิน ข้อมูลด้านสุขภาพ หรือข้อความส่วนตัว ยิ่งการโต้ตอบกลายเป็นเรื่องส่วนตัวมากขึ้นเท่าใด ผู้ใช้ก็ยิ่งสำคัญมากขึ้นเท่านั้นที่ต้องจำไว้ว่าข้อมูลที่ป้อนในบริการ AI ควรได้รับการพิจารณาว่าไม่เป็นความลับโดยอัตโนมัติ

• การสร้างนิสัยการใช้งาน AI อย่างปลอดภัยควรควบคู่ไปกับการพัฒนาทักษะด้าน AI

เพื่อให้ใช้งาน AI ได้อย่างปลอดภัยยิ่งขึ้น ผู้ใช้ควรตรวจสอบข้อมูลสำคัญแทนที่จะเชื่อถือคำตอบที่ AI สร้างขึ้นมาเพียงคำตอบเดียว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา การเงิน กฎหมาย การแพทย์ หรือประเด็นละเอียดอ่อนอื่นๆ ซึ่งคำตอบที่ไม่ถูกต้องอาจนำไปสู่ผลกระทบร้ายแรงได้

นอกจากนี้ ผู้ใช้ควรหลีกเลี่ยงการเปิดเผยพาสเวิร์ด ข้อมูลการชำระเงิน เอกสารยืนยันตัวตน การสื่อสารส่วนตัว และข้อมูลที่เป็นความลับอื่นๆ แก่บริการ AI ก่อนเริ่มใช้งานแพลตฟอร์มใหม่ สิ่งสำคัญคือต้องทำความเข้าใจว่าแพลตฟอร์มนั้นมีการเก็บรวบรวมข้อมูลอะไรบ้าง และข้อมูลดังกล่าวจะถูกนำไปประมวลผลหรือจัดเก็บอย่างไร

โซลูชันความปลอดภัยที่ครอบคลุมอย่าง Kaspersky Premium สามารถช่วยปกป้องอุปกรณ์จากการโจมตีแบบฟิชชิง มัลแวร์ และเว็บไซต์หลอกลวงที่อาจแอบอ้างเป็นแพลตฟอร์ม AI ของจริงหรือโฆษณาเครื่องมือ AI ปลอม อีกทั้งยังช่วยเพิ่มเกราะป้องกันอีกชั้นหนึ่งในขณะที่ผู้ใช้ทดลองใช้งานบริการดิจิทัลใหม่ๆ

การพัฒนาทักษะด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ในภาพรวมก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน หลักสูตร "Cyberhygiene" (สุขอนามัยทางไซเบอร์) ของ Kaspersky Academy ช่วยให้ผู้ใช้เข้าใจความเสี่ยงทางดิจิทัลที่พบบ่อย และสร้างนิสัยที่นำไปปฏิบัติได้จริงเพื่อปกป้องบัญชีผู้ใช้ อุปกรณ์ และข้อมูลส่วนบุคคล ทักษะเหล่านี้มีความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ ในยุคที่เครื่องมือ AI ถูกนำมาใช้ทั้งในการเรียน การทำงาน และการสื่อสารในชีวิตประจำวัน

สำหรับกลุ่ม Gen Z โดยเฉพาะ แคสเปอร์สกี้ได้เปิดตัวเกมออนไลน์เชิงโต้ตอบที่มีชื่อว่า "Case 404" ในเกมแนวสืบสวนสอบสวนทางไซเบอร์นี้ ผู้เล่นจะได้สวมบทบาทไขคดีสมมติที่ได้รับแรงบันดาลใจจากภัยคุกคามทางดิจิทัลที่มีอยู่จริง พร้อมเรียนรู้วิธีสังเกตกลโกง การหลอกลวงแบบฟิชชิง และรูปแบบการฉ้อโกงที่ซับซ้อน ผ่านเกม "Case 404" นี้ แคสเปอร์สกี้ไม่เพียงแค่สร้างความตระหนักรู้เท่านั้น แต่ยังช่วยเสริมสร้างทัศนคติและทักษะที่จำเป็นเพื่อให้ผู้เล่นสามารถใช้งานโลกดิจิทัลได้อย่างปลอดภัยในขณะที่ทำสิ่งที่ตนเองชื่นชอบอีกด้วย

วลาดิสลาฟ ทุชคานอฟ ผู้จัดการกลุ่ม ศูนย์วิจัยเทคโนโลยี AI แคสเปอร์สกี้ กล่าวว่า "คนรุ่น Gen Z มีความเข้าใจในแนวโน้มของเทคโนโลยี AI ที่กำลังมาแรงได้ดีกว่าคนรุ่นอื่น ๆ และเริ่มหาวิธีใหม่ ๆ ในการนำเทคโนโลยีนี้มาปรับใช้กับการเรียน การสื่อสาร และชีวิตประจำวันแล้ว การที่คนหนุ่มสาวบางส่วนมองว่า AI เป็นเสมือนเพื่อน สะท้อนให้เห็นว่าความสัมพันธ์ระหว่างผู้ใช้งานกับเทคโนโลยีนั้นกำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วเพียงใด อย่างไรก็ตาม ปฏิสัมพันธ์ที่ให้ความรู้สึกใกล้ชิดเป็นส่วนตัวเช่นนี้ ไม่ควรถูกเข้าใจผิดว่าเป็นบทสนทนาที่เป็นเรื่องส่วนตัวหรือเชื่อถือได้ทั้งหมด ผู้ใช้งานรุ่นใหม่จำเป็นต้องผสานความมั่นใจและความอยากรู้อยากเห็นเข้ากับนิสัยการตรวจสอบข้อมูล การปกป้องข้อมูลส่วนบุคคล และการคิดวิเคราะห์คำตอบที่ได้รับอย่างรอบคอบ"

เอเดรียน เฮีย กรรมการผู้จัดการ ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก แคสเปอร์สกี้ กล่าวว่า "สิ่งที่น่าสนใจจากผลสำรวจนี้คือ การที่ AI ได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของคนรุ่นใหม่ได้อย่างเป็นธรรมชาติ การที่ผู้ใช้งาน Gen Z ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกจำนวนถึง 1 ใน 3 มองว่า AI เป็นเพื่อน แสดงให้เห็นชัดเจนว่า AI กำลังกลายเป็นมากกว่าแค่เครื่องมือทั่วไป และเมื่อความสัมพันธ์นี้มีความใกล้ชิดเป็นส่วนตัวมากขึ้น การรู้ว่าสิ่งใดควรเชื่อถือ สิ่งใดควรแบ่งปัน และควรมีขอบเขตอย่างไร จึงเป็นกุญแจสำคัญในการใช้งาน AI อย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ"

การศึกษานี้จัดทำขึ้นโดยศูนย์วิจัยตลาดของแคสเปอร์สกี้ในเดือนมีนาคม 2026 โดยมีผู้ตอบแบบสอบถามจำนวน 7,200 คนจาก 18 ประเทศ (ได้แก่ บราซิล จีน โคลอมเบีย อียิปต์ ฝรั่งเศส เยอรมนี อินเดีย อินโดนีเซีย อิตาลี มาเลเซีย เม็กซิโก รัสเซีย ซาอุดีอาระเบีย สเปน แอฟริกาใต้ ไทย ตุรกี และเวียดนาม)