เมื่อศิลปินไม่อยู่ในห้อง แต่ศิลปะยังคงดำเนินต่อไป Bruce Nauman: Mapping the Studio I (Fat Chance John Cage) ครั้งแรกในไทย! นิทรรศการวิดีโอจัดวางชิ้นสำคัญ ณ Bangkok Kunsthalle

ข่าวบันเทิง Monday November 16, 2026 10:41 —ThaiPR.net

เมื่อศิลปินไม่อยู่ในห้อง แต่ศิลปะยังคงดำเนินต่อไป Bruce Nauman: Mapping the Studio I (Fat Chance John Cage) ครั้งแรกในไทย! นิทรรศการวิดีโอจัดวางชิ้นสำคัญ ณ Bangkok Kunsthalle

ลองนึกภาพสตูดิโอทำงานศิลปะในยามค่ำคืน หลังจากศิลปินออกจากห้องไปแล้ว ภายในนั้นมีเพียงโต๊ะ เก้าอี้ อุปกรณ์ทำงาน และข้าวของที่วางทิ้งไว้ แต่เมื่อมองผ่านกล้องอินฟราเรด กลับพบว่ามีบางสิ่งกำลังเคลื่อนไหว หนูตัวหนึ่งวิ่งข้ามพื้นห้อง ผีเสื้อกลางคืนบินผ่านหน้ากล้อง ขณะที่แมวค่อย ๆ ย่องผ่านความมืด มีเสียงบางอย่างดังขึ้นโดยไม่ทราบที่มา

ภาพและเสียงเหล่านั้นกลายเป็นจุดเริ่มต้นของ Mapping the Studio I (Fat Chance John Cage) (พ.ศ. 2544) งานวิดีโอจัดวางและเสียงอันโด่งดังของ บรูซ นาวแมน (Bruce Nauman) ศิลปินชาวอเมริกันผู้มีบทบาทสำคัญต่อวงการศิลปะร่วมสมัย ซึ่งกำลังจะนำมาจัดแสดงที่บางกอก คุนส์ฮาเลอ (Bangkok Kunsthalle) ระหว่างวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 ถึง 4 เมษายน 2570

เมื่อศิลปินไม่อยู่ในห้อง แต่ศิลปะยังคงดำเนินต่อไป Bruce Nauman: Mapping the Studio I (Fat Chance John Cage) ครั้งแรกในไทย! นิทรรศการวิดีโอจัดวางชิ้นสำคัญ ณ Bangkok Kunsthalle

บรูซ นาวแมน (Bruce Nauman) หนึ่งในศิลปินที่ทรงอิทธิพลที่สุดในสมัยหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2484 ที่เมืองฟอร์ตเวย์น รัฐอินเดียนา ตลอดเวลากว่าหกทศวรรษ เขาสร้างสรรค์ผลงานหลากหลายรูปแบบ ทั้งประติมากรรม การแสดง วิดีโอ งานเสียง งานจัดวาง และภาพเขียน

บนเส้นทางการทำงาน บรูซ นาวแมนตั้งคำถามถึงขอบเขตของศิลปะ และความหมายของการเป็นศิลปิน ผลงานของเขามุ่งสำรวจเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างร่างกายกับพื้นที่ ภาษาและความหมาย การกระทำและการทำซ้ำ การควบคุมและความล้มเหลว ตลอดจนการปรากฏและการไม่ปรากฏ

สตูดิโอสำหรับ บรูซ นาวแมน ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่สร้างผลงาน แต่เป็นพื้นที่แห่งการทดลองที่ไม่จำเป็นต้องรู้ล่วงหน้าว่าจะได้ผลลัพธ์เป็นอย่างไร แม้แต่ความผิดพลาด ความเบื่อหน่าย การรอคอย หรือเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด ก็สามารถเป็นศิลปะได้

ในช่วงต้นอาชีพ บรูซ นาวแมนเช่าตึกซึ่งเคยเป็นร้านขายของชำเก่าแห่งหนึ่งในซานฟรานซิสโกใช้เป็นสตูดิโอ ด้วยวัสดุที่มีอยู่อย่างจำกัด และความไม่แน่ใจว่าแท้จริงแล้วศิลปินควรสร้างสรรค์สิ่งใด เขาจึงเริ่มตั้งคำถามที่เรียบง่าย แต่ซับซ้อนว่า ศิลปินทำอะไรเมื่ออยู่ในสตูดิโอเพียงลำพัง และเขาก็ได้คำตอบที่เป็นแนวคิดสำคัญในการสร้างสรรค์ศิลปะว่า

"ถ้าผมเป็นศิลปิน และทำงานอยู่ในสตูดิโอ ไม่ว่าผมกำลังทำสิ่งใดอยู่ในนั้น สิ่งนั้นจะต้องเป็นศิลปะ"

ศิลปะไม่ได้เป็นเพียงผลผลิต หากเป็นกระบวนการของการกระทำ ทั้งการเดิน การยืน การเด้งลูกบอล การเคลื่อนไหวร่างกาย การทำท่าทางซ้ำ ๆ การเล่นไวโอลิน หรือการเคลื่อนตัวไปมาทั่วห้อง ทั้งหมดนี้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งในงานของเขา

สตูดิโอยังเปรียบเหมือนพรมแดนใหม่ ซึ่งเชื่อมโยงกับมายาคติในประวัติศาสตร์อเมริกันเรื่องการมุ่งหน้าสู่ทิศตะวันตกเพื่อค้นหาและสำรวจดินแดนใหม่ แต่แทนที่จะออกเดินทางไปยังสถานที่ห่างไกล บรูซ นาวแมนกลับเลือกสำรวจพื้นที่จำกัดภายในห้องทำงานของตัวเอง เพื่อค้นหาความเป็นไปได้ใหม่ ๆ จากสิ่งที่อยู่ใกล้ตัว

หลังจากมุ่งสร้างสรรค์ศิลปะการแสดงในช่วงสามสิบปีแรก บรูซ นาวแมนกลับมาเสนอแนวคิดสำคัญของเขาผ่านผลงาน Mapping the Studio I (Fat Chance John Cage)

เริ่มต้นในช่วงฤดูร้อนปี พ.ศ. 2543 หลังจากเห็นว่ามีหนูอยู่ภายในสตูดิโอของเขาที่เมืองกาลิสเตโอ รัฐนิวเม็กซิโก บรูซ นาวแมนได้ติดตั้งกล้องอินฟราเรดเพื่อบันทึกความเคลื่อนไหวภายในห้องช่วงกลางคืน ก่อนพัฒนาเป็นผลงานที่เสร็จสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2544 ประกอบด้วยภาพฉายขนาดใหญ่แบบขาวดำจำนวน 7 ชุด พร้อมเสียงบรรยากาศจากหลายช่องสัญญาณ

กล้องบันทึกพื้นที่ส่วนต่าง ๆ ของสตูดิโอ ตลอดจนร่องรอยที่หลงเหลือจากผลงานที่เสร็จสมบูรณ์ ผลงานที่ยังค้างคา หรือผลงานที่คัดทิ้ง บรูซ นาวแมนใช้การเคลื่อนไหวของสิ่งมีชีวิตผ่านพื้นที่เหล่านี้ในยามค่ำคืน ซึ่งเป็นวิธีในการบันทึกแผนที่ของร่องรอยที่สั่งสมจากกิจกรรมทางศิลปะตลอดระยะเวลาหลายปี

พื้นที่แห่งนี้เหมือนเป็น "โรงละครแห่งซากปรักหักพัง" ที่ผลงานในอดีตและผลงานที่ยังอยู่ระหว่างการสร้างสรรค์ดำรงอยู่ร่วมกัน

ภาพในผลงาน Mapping the Studio I (Fat Chance John Cage) ส่วนใหญ่ดำเนินไปอย่างเงียบสงบ แทบไม่มีความเคลื่อนไหว และไม่มีตัวศิลปินปรากฏอยู่ มีเพียงเหตุการณ์เล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นเป็นครั้งคราว ไม่ว่าจะเป็นหนูวิ่งข้ามพื้นห้อง ผีเสื้อกลางคืนบินผ่านหน้ากล้อง หรือแมวค่อย ๆ ย่องผ่านห้อง ขณะที่เสียงจากสภาพแวดล้อมก็ดังแทรกขึ้นมาเป็นระยะ

การบันทึกภาพด้วยกล้องอินฟราเรดทำให้เหตุการณ์ธรรมดาคล้ายกับภาพหลอน สภาพแวดล้อมอันคุ้นเคยของการสร้างสรรค์งานศิลปะกลับกลายเป็นพื้นที่น่าพิศวง เต็มไปด้วยบรรยากาศยามค่ำคืน และดูราวกับว่าสามารถดำรงอยู่ได้ด้วยตัวเอง

สำหรับชื่อผลงานในวงเล็บ Fat Chance John Cage อ้างอิงถึงความคิดของ จอห์น เคจ คีตกวีชาวอเมริกันที่ว่าด้วย ความเงียบนั้นไม่เคยเป็นความเงียบอย่างแท้จริง เช่นเดียวกับผลงาน 4'33" ของเคจในช่วงเวลาที่ดูว่างเปล่า กลับเผย

ให้เห็นถึงเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่ทับถมกันอยู่ บรูซ นาวแมนนำแนวคิดนี้มาประยุกต์ใช้กับพื้นที่ โดยมองว่าสตูดิโอที่ดูว่างเปล่าไม่เคยว่างเปล่าอย่างสมบูรณ์

สิ่งที่ทำให้ Mapping the Studio I (Fat Chance John Cage) มีความสำคัญเป็นพิเศษ เพราะบรูซ นาวแมนใช้วิธีคิดแบบย้อนกลับแนวคิดเดิม จากที่มองว่าเมื่อศิลปินอยู่ในสตูดิโอ สิ่งที่เกิดขึ้นภายในพื้นที่นั้นย่อมกลายเป็นงานศิลปะ แต่ในผลงานชิ้นนี้แสดงให้เห็นว่า แม้จะไม่มีศิลปินอยู่ แต่สิ่งต่าง ๆ ยังคงเกิดขึ้น เหตุการณ์ทั้งหลายเข้ามายึดครองพื้นที่ อำนาจในการกระทำของศิลปินถูกถ่ายโอนไปยังสิ่งที่เกิดขึ้นในพื้นที่นั้นแทน ผลงานชิ้นนี้จึงถือกำเนิดขึ้นผ่านการไม่กระทำของศิลปินโดยตรง และถูกสร้างขึ้นโดยปราศจากการแทรกแซงหรือเจตจำนงของศิลปิน

การปลีกตัวของศิลปินก็ไม่ได้ก่อให้เกิดความว่างเปล่า แต่ยังเปิดให้โลกอีกแบบหนึ่งปรากฏขึ้นต่อการรับรู้ เมื่อศิลปินละทิ้งสตูดิโอให้แก่สิ่งอื่นและช่วงเวลาอื่น สัตว์ทั้งหลายกลายเป็นผู้แสดง ข้าวของที่ถูกทิ้งขว้างกลายเป็นฉากหลัง ความมืดมิดกลายเป็นเนื้อหาของผลงาน และการรอคอยกลายเป็นสภาวะทางศิลปะ

พบกับนิทรรศการ Bruce Nauman: Mapping the Studio I (Fat Chance John Cage) ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง Bangkok Kunsthalle และ Dia Art Foundation โดยภัณฑารักษ์ อุมแบร์โต โมโร (Humberto Moro), รองผู้อำนวยการฝ่ายโปรแกรม และ แรนดี กิบสัน (Randy Gibson), ผู้จัดการฝ่ายเทคโนโลยีนิทรรศการ จาก Dia Art Foundation ภายใต้การสนับสนุนจาก Elisa Yu Art Foundation

เปิดให้เข้าชมตั้งแต่วันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 ถึง 4 เมษายน 2570 ณ บางกอก คุนส์ฮาเลอ เปิดทำการวันพุธ-วันอาทิตย์ เวลา 14.00-20.00 น. (ปิดวันจันทร์และวันอังคาร)

ติดตามข่าวสารและสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม:

  • Website: khaoyaiart.org
  • Facebook: Bangkok Kunsthalle
  • Instagram: @bangkok_kunsthalle
  • E-mail: [email protected]

Credit Bruce Nauman, Mapping the Studio I (Fat Chance John Cage), 2001. Installation view, Bangkok Kunsthalle. (C) Bruce Nauman/Artists Rights Society (ARS), New York. Photo by Samatcha Apaisuwan (สมัชชา อภัยสุวรรณ) The exhibition is organized by Dia Art Foundation. Courtesy of Bangkok Kunsthalle.


เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ ศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และ ข้อตกลงการใช้บริการ รับทราบ