กระทรวงคมนาคม เร่งเดินหน้ารถไฟความเร็วสูงไทยจีน งานก่อสร้างระยะที่ 1 หลังคืบหน้า 55.27% เตรียมเปิดประมูลระยะที่ 2 ปลายปี 69 งานโยธา 8 สัญญาหวังเชื่อมไทยลาวจีน หนุนการค้า การลงทุน และเศรษฐกิจภูมิภาค
นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คมนาคม เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการบริหารการพัฒนาโครงการความร่วมมือด้านรถไฟระหว่างไทยจีน ครั้งที่ 1/2569 เพื่อติดตามความก้าวหน้า เร่งรัดการดำเนินโครงการรถไฟความเร็วสูงช่วงกรุงเทพมหานครหนองคาย ทั้งระยะที่ 1 และการเตรียมความพร้อมระยะที่ 2 รวมถึงการเชื่อมโยงระบบรถไฟระหว่างไทย สปป.ลาว และสาธารณรัฐประชาชนจีน ให้เป็นโครงข่ายคมนาคมที่เชื่อมโยงภูมิภาคอย่างไร้รอยต่อ รองรับการเดินทาง การค้า การลงทุน และการท่องเที่ยวในอนาคต
สำหรับการประชุมครั้งนี้ กระทรวงคมนาคมได้ให้ความสำคัญกับการติดตามความก้าวหน้าและการแก้ไขอุปสรรคของโครงการความร่วมมือระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อพัฒนาระบบรถไฟความเร็วสูงเชื่อมโยงกรุงเทพมหานคร ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และจังหวัดหนองคาย ซึ่งเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์ด้านการค้าชายแดนและการเชื่อมต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน
เมื่อโครงการแล้วเสร็จ จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเดินทางระหว่างกรุงเทพมหานครกับเมืองหลักในภูมิภาค ลดข้อจำกัดด้านระยะทางและระยะเวลา ตลอดจนสนับสนุนการเคลื่อนย้ายประชาชนและกิจกรรมทางเศรษฐกิจให้มีความคล่องตัวมากขึ้น ขณะเดียวกันยังจะช่วยกระจายการลงทุนออกจากพื้นที่ส่วนกลาง กระตุ้นการพัฒนาเมืองโดยรอบสถานี และสร้างโอกาสใหม่ให้แก่ภาคธุรกิจ การท่องเที่ยว และบริการในพื้นที่ตามแนวเส้นทาง
ที่ประชุมจึงได้ติดตามความคืบหน้าของโครงการระยะที่ 1 ช่วงกรุงเทพมหานครนครราชสีมา ระยะทาง 250.77 กิโลเมตร มีสถานีจำนวน 6 แห่ง และมีวงเงินลงทุน 179,412.21 ล้านบาท โดยงานโยธาทั้งหมด 14 สัญญา ปัจจุบันก่อสร้างแล้วเสร็จ 2 สัญญา อยู่ระหว่างก่อสร้าง 10 สัญญา และอยู่ระหว่างจัดซื้อจัดจ้างอีก 2 สัญญา ส่งผลให้ภาพรวมการก่อสร้างมีความก้าวหน้าร้อยละ 55.27
ในส่วนของงานที่มีความก้าวหน้าใกล้แล้วเสร็จ ได้แก่ งานอุโมงค์มวกเหล็กและลำตะคอง ตามสัญญา 3-2 รวมถึงงานช่วงลำตะคองสีคิ้ว และช่วงกุดจิกโคกกรวด ตามสัญญา 3-4 ขณะที่สัญญา 4-1 ช่วงบางซื่อดอนเมือง และสัญญา 4-5 ช่วงบ้านโพพระแก้ว อยู่ระหว่างการเร่งรัดขั้นตอนต่าง ๆ เพื่อให้สามารถลงนามสัญญาและเริ่มดำเนินการก่อสร้างได้โดยเร็ว
จากความคืบหน้าดังกล่าว กระทรวงคมนาคมตั้งเป้าหมายเปิดให้บริการช่วงกรุงเทพมหานครนครราชสีมาในปี 2573 ซึ่งเมื่อเปิดให้บริการแล้ว เส้นทางดังกล่าวจะช่วยเพิ่มทางเลือกในการเดินทางระหว่างกรุงเทพมหานครกับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พร้อมสนับสนุนการขยายตัวของกิจกรรมทางเศรษฐกิจไปยังจังหวัดและเมืองสำคัญตามแนวเส้นทาง
นอกจากการอำนวยความสะดวกด้านการเดินทางแล้ว พื้นที่โดยรอบสถานียังมีศักยภาพที่จะพัฒนาเป็นศูนย์กลางด้านการค้า การบริการ ที่อยู่อาศัย และการท่องเที่ยว อันจะนำไปสู่การสร้างงาน การเพิ่มรายได้ และการดึงดูดการลงทุนใหม่เข้าสู่พื้นที่ ซึ่งถือเป็นผลเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจที่สำคัญจากการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระบบราง
*เร่งเข็นโครงการเฟส 2 เล็งเปิดประมูลปลายปี 69
ขณะเดียวกัน ที่ประชุมยังได้ติดตามการเตรียมความพร้อมของโครงการระยะที่ 2 ช่วงนครราชสีมาหนองคาย ระยะทาง 357.12 กิโลเมตร มีสถานีจำนวน 5 แห่ง และมีวงเงินลงทุน 341,351.42 ล้านบาท โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างจัดทำร่างขอบเขตของงาน หรือ TOR และราคากลางสำหรับงานก่อสร้าง และงานควบคุมงาน ควบคู่ไปกับการดำเนินการด้านการเวนคืนที่ดิน
ทั้งนี้ กระทรวงคมนาคมมีแผนประกาศประกวดราคางานโยธาจำนวน 8 สัญญาภายในเดือนธันวาคม 2569 โดยตั้งเป้าหมายเริ่มก่อสร้างในปี 2570 และก่อสร้างแล้วเสร็จภายในปี 2574 ซึ่งเมื่อโครงการระยะที่ 2 แล้วเสร็จ จะทำให้โครงข่ายรถไฟความเร็วสูงสามารถเชื่อมต่อจากกรุงเทพมหานครไปถึงจังหวัดหนองคายได้อย่างสมบูรณ์
การเชื่อมต่อดังกล่าวไม่เพียงช่วยยกระดับการเดินทางระหว่างภูมิภาคเท่านั้น แต่ยังเพิ่มศักยภาพของภาคตะวันออกเฉียงเหนือในการเป็นประตูเศรษฐกิจเชื่อมโยงประเทศไทยกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและสาธารณรัฐประชาชนจีน ตลอดจนส่งเสริมบทบาทของไทยในฐานะศูนย์กลางการคมนาคม การท่องเที่ยว และโลจิสติกส์ของภูมิภาค
นอกเหนือจากการเร่งรัดงานก่อสร้าง ที่ประชุมยังได้รับทราบแนวทางการดำเนินงานสัญญา 4-1 ช่วงบางซื่อดอนเมือง โดยให้การรถไฟแห่งประเทศไทยเป็นผู้ดำเนินการก่อสร้างงานโยธา รวมถึงได้รับทราบรูปแบบสีและลวดลายของขบวนรถไฟที่จัดทำโดยสถาบันวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีระบบราง เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการกำหนดคุณลักษณะเฉพาะทางวิศวกรรมและพัฒนากระบวนการผลิตในประเทศ
แนวทางดังกล่าวจะเป็นส่วนสำคัญในการวางรากฐานอุตสาหกรรมระบบรางของไทย ทั้งในด้านการพัฒนาองค์ความรู้ เทคโนโลยี บุคลากร และกระบวนการผลิต ซึ่งจะช่วยลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศในระยะยาว พร้อมทั้งสร้างมูลค่าเพิ่มและการจ้างงานในห่วงโซ่อุตสาหกรรมรถไฟภายในประเทศ
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้อนุมัติให้แยกงานก่อสร้างสะพานข้ามจุดตัดทางรถไฟในโครงการระยะที่ 1 ออกมาเป็นสัญญาใหม่ เพื่อเพิ่มความคล่องตัวในการดำเนินงาน ลดข้อจำกัดด้านขั้นตอน และช่วยให้การก่อสร้างสามารถเดินหน้าได้อย่างรวดเร็วและเป็นไปตามกรอบเวลาที่กำหนด
การประชุมครั้งนี้ถือเป็นหมุดหมายสำคัญในการเดินหน้ายกระดับโครงข่ายระบบรางของประเทศ โดยโครงการรถไฟความเร็วสูงไทยจีนจะเป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มขีดความสามารถด้านโลจิสติกส์ เชื่อมโยงการเดินทางกับพื้นที่เศรษฐกิจ และสนับสนุนการเติบโตของประเทศในระยะยาว
เป้าหมายสำคัญของโครงการนี้ไม่ใช่เพียงการสร้างระบบขนส่งที่รวดเร็วขึ้น แต่คือการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กระจายไปยังทุกภูมิภาค พร้อมพัฒนาระบบขนส่งมวลชนที่ประชาชนเข้าถึงได้ง่าย มีมาตรฐานความปลอดภัยสูง และสามารถเป็นฟันเฟืองหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยให้เติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืน นายพิพัฒน์ กล่าว