นายจุลพันธ์ วิวัฒน์ รมว. แรงงาน เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบร่างกฎหมาย 2 ฉบับ และหลักเกณฑ์ด้านแรงงานรวม 4 ฉบับ ตามที่กระทรวงแรงงานเสนอ เพื่ออุดช่องว่างทางกฎหมายและขยายสิทธิความคุ้มครองให้ครอบคลุมแรงงานหลากหลายกลุ่ม ทั้งกลุ่มคนประจำเรือ ผู้รับงานไปทำที่บ้าน และกลุ่มลูกจ้างรัฐวิสาหกิจกลุ่มสมรสเท่าเทียม
การปรับปรุงกฎหมายครั้งนี้ เป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาระบบสวัสดิการและมาตรฐานแรงงาน ให้ทันต่อสภาพสังคมและรูปแบบการจ้างงานยุคใหม่ โดยแบ่งสาระสำคัญออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่
1.ยกระดับระบบสวัสดิการ คนประจำเรือ ผ่านการแก้ไขร่าง พ.ร.บ.แรงงานทางทะเล (ฉบับที่ ..) พ.ศ. . โดยมีสาระสำคัญ คือการกำหนดให้นายจ้างต้องนำคนประจำเรือเข้าสู่ระบบประกันสังคม และเงินทดแทนโดยตรง เพื่อให้ได้รับสิทธิประโยชน์ 7 กรณีตามระบบประกันสังคม และได้รับการคุ้มครองจากกองทุนเงินทดแทน หากประสบอุบัติเหตุจากการทำงาน
นอกจากนี้ ยังกำหนดชัดเจนว่าห้ามเจ้าของเรือ ให้คนประจำเรืออายุต่ำกว่า 18 ปีทำงานระหว่าง 22.00 06.00 น. เพื่อคุ้มครองสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของเด็กและเยาวชน เว้นแต่เป็นการฝึกอบรม หรือการปฏิบัติหน้าที่ที่จำเป็นตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด เพื่อให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 ขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO)
2.ขยายความคุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้าน ผ่านการแก้ไขร่าง พ.ร.บ.คุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้าน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ให้ครอบคลุมรูปแบบการทำงานที่เปลี่ยนแปลงไปในยุคดิจิทัล เช่น การรับงานผ่านระบบออนไลน์ รวมทั้งขยายประเภทที่ได้รับความคุ้มครอง ทั้งงานอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม เกษตรกรรม และบริการ
นอกจากกำหนดเกณฑ์อายุขั้นต่ำในการทำงานที่ 15 ปี และห้ามผู้ว่าจ้างใช้แรงงานเด็กต่ำกว่า 18 ปี หรือหญิงมีครรภ์ในงานเสี่ยงอันตราย ในกรณีจ้างเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับตั้งแต่ 400,000 800,000 บาท นอกจากนี้ ยังวางเกณฑ์อัตราค่าตอบแทนที่เป็นธรรม รวมทั้งเพิ่มโทษหากนายจ้างเบี้ยวเงิน หรือคืนหลักประกันล่าช้า ต้องจ่ายดอกเบี้ยปรับ 15% ต่อปี
3.รับรองสิทธิคู่สมรสลูกจ้างรัฐวิสาหกิจ ตามหลักสมรสเท่าเทียม ผ่านร่างประกาศคณะกรรมการแรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ เพื่อปรับสิทธิประโยชน์ของลูกจ้างรัฐวิสาหกิจให้สอดคล้องกับกฎหมายสมรสเท่าเทียม ทำให้คู่สมรสตามกฎหมายทุกเพศ ได้รับสิทธิค่ารักษาพยาบาล เงินทดแทน และค่าทำศพอย่างเท่าเทียม โดยคาดว่าจะมีผู้ได้รับประโยชน์จากสิทธิค่ารักษาพยาบาลกว่า 12,000 คน
เป้าหมายของเรา คือการปิดทุกช่องว่างทางกฎหมาย และยกระดับสวัสดิการของแรงงานทุกกลุ่ม ทั้งการรับรองสิทธิที่เท่าเทียมและการคุ้มครองกลุ่มเปราะบาง ทั้งเยาวชน ผู้รับงานอิสระ และคู่สมรสทุกเพศ ซึ่งเป็นก้าวสำคัญของสังคมไทยที่เคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ รมว.แรงงาน กล่าว
ด้านพันตำรวจโท วรรณพงษ์ คชรักษ์ ปลัดกระทรวงแรงงาน กล่าวว่า ในส่วนของกฎหมายแรงงานทางทะเล เรื่องคนประจำเรือที่ได้มอบสิทธิประโยชน์เพิ่มเติมให้สามารถเข้าสู่ระบบประกันสังคม และได้รับสิทธิต่าง ๆ ตามที่กฎหมายกำหนดนั้น จะไม่เกี่ยวกับเรือประมง แต่จะเป็นเรือขนส่ง ซึ่งเป็นประโยชน์กับคนประจำเรืออย่างมาก
ส่วนเรื่องการรับงานไปทำที่บ้าน จะมี 3 ประเด็นใหญ่ โดยจะครอบคลุมและเป็นไปตามมาตรฐานสากล เช่น กำหนดอายุขั้นต่ำให้ต้องมีอายุ 15 ปีขึ้นไป ต้องไม่ทำงานที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และได้รับค่าตอบแทนที่เป็นธรรมจากผู้ประกอบการ ขณะที่หลักประกันจะมีกฎหมายรองรับ เพื่อไม่ให้ผู้ที่รับงานไปทำที่บ้านถูกเอารัดเอาเปรียบ
และสุดท้ายเรื่องการแก้ไขประกาศคณะกรรมการแรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ กรณีนี้จะครอบคลุมและสอดคล้องกับคำว่า คู่สมรส ในปัจจุบันตามกฎหมายสมรสเท่าเทียม โดยจะมีผลย้อนหลังไปถึงวันที่กฎหมายมีผลบังคับใช้ เพื่อให้สิทธิต่าง ๆ เป็นไปตามเกณฑ์ของรัฐวิสาหกิจนั้นๆ
โดย ฐานิสร์ ทองนอก/ กษมาพร กิตติสัมพันธ์