ศาลแขวงฮ่องกงมีคำพิพากษาในวันนี้ (10 ก.ย.) ตัดสินให้บริษัท ดาวโจนส์ (Dow Jones) ผู้จัดพิมพ์หนังสือพิมพ์เดอะ วอลล์ สตรีท เจอร์นัล (WSJ) มีความผิดในข้อหาเจตนาขัดขวาง เซลินา แจ่ง อดีตผู้สื่อข่าวยานยนต์จีนให้กับ WSJ ประจำสำนักงานฮ่องกง ไม่ให้ใช้สิทธิตามกฎหมายในการดำรงตำแหน่งประธานสมาคมผู้สื่อข่าวฮ่องกง (HKJA) อย่างไรก็ดี ศาลยกฟ้องในข้อหาเลิกจ้างโดยมิชอบด้วยกฎหมาย
เดวิด เจิ๊ง ผู้พิพากษาศาลแขวงฮ่องกง ระบุในคำวินิจฉัยว่า ดาวโจนส์มีความผิดจริงตามกฎหมายการจ้างงานของฮ่องกง ฐานเจตนาขัดขวางไม่ให้ลูกจ้างใช้สิทธิขึ้นเป็นกรรมการบริหารของสหภาพแรงงานที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายเมื่อเดือนมิ.ย. 2567
ผู้พิพากษาชี้ว่า ฝ่ายบริหารบริษัทตั้งเงื่อนไขบังคับให้แจ่งต้องยื่นขออนุญาตก่อนลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นประธาน HKJA ทั้งที่ฝ่ายบริหารตั้งใจจะปฏิเสธคำขอดังกล่าวอยู่แล้ว และยังยื่นคำขาดว่า บริษัทจะยุติสัญญาจ้างทันทีหากเธอเข้ารับตำแหน่งดังกล่าว
อย่างไรก็ตาม ในข้อหาที่ 2 เรื่องที่ดาวโจนส์เลิกจ้างแจ่งอย่างผิดกฎหมายเมื่อวันที่ 17 ก.ค. 2567 เพราะเธอใช้สิทธิด้านสหภาพแรงงานนั้น ศาลยกฟ้อง โดยผู้พิพากษาให้เหตุผลว่า ฝ่ายโจทก์ไม่สามารถพิสูจน์จนปราศจากข้อสงสัยตามสมควรเพื่อหักล้างข้ออ้างของจำเลยได้ โดยยังมีความเป็นไปได้ว่าการเลิกจ้างแจ่งอาจเป็นการปรับโครงสร้างองค์กรจริงตามที่บริษัทกล่าวอ้าง
ทั้งนี้ บริษัท ดาวโจนส์ ให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหาทั้งสองกระทง โดยแต่ละกระทงมีระวางโทษปรับสูงสุดตามกฎหมายไม่เกิน 100,000 ดอลลาร์ฮ่องกง (ประมาณ 12,750 ดอลลาร์สหรัฐ) และศาลจะนัดหมายเพื่อกำหนดบทลงโทษในภายหลัง
หลังเสร็จสิ้นการพิจารณาคดี แจ่งแถลงต่อสื่อมวลชนว่า คำตัดสินครั้งนี้ช่วยสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาการลิดรอนสิทธิสหภาพแรงงานในฮ่องกง พร้อมย้ำว่าตามกฎหมาย นายจ้างไม่มีอำนาจบังคับให้ลูกจ้างต้องมาขอความเห็นชอบก่อนเข้าร่วมสหภาพแรงงาน
หากสิทธิการจ้างงานของนักข่าวไม่ได้รับการคุ้มครองอย่างเพียงพอ หรือเมื่อสิทธิถูกละเมิดแล้วไม่สามารถบังคับใช้กฎหมายได้ เราก็จะไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ในฐานะผู้สื่อข่าวได้อย่างปลอดภัยอีกต่อไป แจ่งกล่าว
สำหรับภูมิหลังของคดีนี้ แจ่งได้รับเลือกตั้งเป็นประธาน HKJA ในช่วงกลางปี 2567 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่วงการสื่อในฮ่องกงกำลังเผชิญแรงกดดันจากการปราบปรามตามกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติ จนนำไปสู่การจับกุมผู้สื่อข่าวและการปิดตัวของสำนักข่าวหลายแห่ง
แจ่งระบุว่า บริษัทเลิกจ้างเธอในเดือนก.ค. 2567 หลังจากปฏิเสธคำสั่งของกองบรรณาธิการระดับสูงที่สั่งให้เธอถอนตัวจาก HKJA และห้ามรณรงค์เพื่อเสรีภาพสื่อ โดยหัวหน้างานอ้างว่า พนักงานของ WSJ ไม่ควรแสดงบทบาทในการเคลื่อนไหวเพื่อเสรีภาพสื่อในพื้นที่อย่างฮ่องกง เพราะอาจก่อให้เกิดผลประโยชน์ทับซ้อนกับการทำหน้าที่สื่อ
ขณะที่ทาง WSJ ชี้แจงในเวลานั้นว่า การเลิกจ้างพนักงานเป็นผลสืบเนื่องมาจากการปรับโครงสร้างการดำเนินงานในภูมิภาคเอเชีย โดยย้ายศูนย์กลางการปฏิบัติงานจากฮ่องกงไปยังสิงคโปร์ จึงมีความจำเป็นต้องปรับลดพนักงานส่วนใหญ่ในฮ่องกงลง
โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/กนิษฐ์นุช สิริสุทธิ์