ครม. อนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงกำหนดเขตระบบและเขตปลอดภัยทางราง วางมาตรฐานระยะปลอดภัยชัดเจน ทั้งระดับพื้นดิน ยกระดับ และใต้ดิน คุ้มครองความปลอดภัยสาธารณะ และสอดคล้องหลักวิศวกรรม
น.ส.พลอยทะเล ลักษมีแสงจันทร์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวง ว่าด้วยหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการกำหนดเขตระบบรถขนส่งทางราง และเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง พ.ศ. . ตามที่กระทรวงคมนาคมเสนอ
โดยตาม พ.ร.บ.การขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 มาตรา 26 วรรคหนึ่ง กำหนดให้เจ้าของโครงการ ต้องกำหนดและจัดให้มีเขตระบบรถขนส่งทางราง และเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง เพื่อประโยชน์ในการบำรุงรักษาและความปลอดภัยของการขนส่งทางราง
เนื่องจากโครงการรถขนส่งทางราง มีทั้งระดับพื้นดิน เหนือพื้นดิน และใต้พื้นดิน ซึ่งมีข้อจำกัดด้านพื้นที่และวิศวกรรมแตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องกำหนดหลักเกณฑ์ ระยะ และเงื่อนไขในการกำหนดแนวเขตให้ชัดเจนเป็นมาตรฐานเดียวกัน และสอดคล้องกับหลักวิศวกรรม และมาตรฐานความปลอดภัย
ทั้งนี้ มีเป้าหมายเพื่อกำหนดขอบเขตและเงื่อนไขการจัดทำเขตระบบรถขนส่งทางราง และเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง รวมทั้งกำหนดให้มีการจัดทำรายงาน และแผนผังเสนอหน่วยงานกำกับดูแล เพื่อให้การดำเนินโครงการเป็นไปอย่างปลอดภัยและคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ
สำหรับสาระสำคัญของร่างกฎกระทรวงฯ มีดังนี้
1. ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
2. การกำหนดเขตระบบรถขนส่งทางราง ให้กำหนดเขตระบบรถขนส่งทางราง ดังต่อไปนี้
(1) เขตระบบรถขนส่งทางรางระดับพื้นดิน ให้นับจากขอบนอกสุดของโครงสร้างระบบรถขนส่งทางรางออกไปตามแนวระนาบอย่างน้อยด้านละ 3 เมตร ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ทั้งระดับเหนือพื้นดิน และใต้พื้นดินด้วย
(2) เขตระบบรถขนส่งทางรางระดับเหนือพื้นดิน ให้นับจากพื้นที่ระดับพื้นดิน ขึ้นไปถึงระดับเหนือพื้นดินตั้งแต่ขอบนอกสุดของโครงสร้างระบบรถขนส่งทางราง ที่ยกระดับขึ้นสูงเหนือระดับพื้นดินของแนวเส้นทางระบบขนส่งทางรางออกไปตามแนวระนาบอย่างน้อยด้านละ 3 เมตร ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ทั้งระดับพื้นดิน และเหนือพื้นดิน รวมถึงพื้นที่ภายในใต้สิ่งก่อสร้างของแนวระนาบดังกล่าวด้วย
(3) เขตระบบรถขนส่งทางรางระดับใต้พื้นดิน ให้นับจากพื้นที่ซึ่งมีระดับความลึกจากระดับพื้นดินหรือพื้นน้ำไปถึงใต้พื้นดินที่อยู่บนเส้นตรงที่นับจากขอบนอกสุดของโครงสร้างอุโมงค์ของแนวเส้นทางระบบขนส่งทางรางอย่างน้อยด้านละ 3 เมตร ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ระดับพื้นดินและเหนือพื้นดิน หรือเหนือพื้นน้ำด้วย
ในกรณีที่มีความจำเป็นซึ่งไม่อาจกำหนดเขตระบบรถขนส่งทางรางตามระยะ ที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่งได้ ให้เจ้าของโครงการกำหนดเขตระบบรถขนส่งทางรางโดยคำนึงถึงประโยชน์ในการบำรุงรักษา และความปลอดภัยของการขนส่งทางรางตลอดจนความปลอดภัยของบุคคลซึ่งอยู่ในระบบการขนส่งทางราง สภาพพื้นที่และสภาพแวดล้อม ตามหลักวิศวกรรมหรือมาตรฐานความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ เจ้าของโครงการต้องจัดทำรายงานการกำหนดเขตระบบรถขนส่งทางรางและแผนผังแสดงแนวเขตดังกล่าวเสนอต่อกรมการขนส่งทางราง
3. การกำหนดเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง ให้กำหนดเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง ดังต่อไปนี้
(1) เขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางรางระดับพื้นดิน ได้แก่ บริเวณพื้นที่ที่ขยายตามแนวระนาบจากเขตระบบรถขนส่งทางรางระดับพื้นดิน โดยนับต่อจากขอบนอกสุดของเขตระบบรถขนส่งทางรางออกไปอย่างน้อยด้านละ 10 เมตร
(2) เขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางรางระดับเหนือพื้นดิน ได้แก่ บริเวณพื้นที่ที่ขยายตามแนวระนาบจากเขตระบบรถขนส่งทางรางระดับเหนือพื้นดิน โดยนับต่อจากขอบนอกสุดของเขตระบบรถขนส่งทางรางออกไปอย่างน้อยด้านละ 10 เมตร
(3) เขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางรางระดับใต้พื้นดินที่ไม่อยู่ใต้พื้นน้ำ ได้แก่ บริเวณพื้นที่ซึ่งขยายตามแนวระนาบจากเขตระบบรถขนส่งทางรางระดับใต้พื้นดิน ที่ไม่อยู่ใต้พื้นน้ำ โดยนับต่อจากขอบนอกสุดของเขตระบบรถขนส่งทางรางออกไป ซึ่งการคำนวณระยะห่างดังกล่าวจะขึ้นอยู่กับระดับความลึกของอุโมงค์ใต้พื้นดิน ที่ไม่ได้อยู่ใต้พื้นน้ำ
(4) เขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางรางระดับใต้พื้นดินที่อยู่ใต้พื้นน้ำ ได้แก่ บริเวณ พื้นที่ซึ่งขยายตามแนวระนาบจากเขตระบบรถขนส่งทางรางระดับใต้พื้นดินที่อยู่ใต้พื้นน้ำโดยนับต่อจากขอบนอกสุดของเขตระบบรถขนส่งทางรางออกไป ซึ่งการคำนวณระยะห่างดังกล่าวจะขึ้นอยู่กับระดับความลึกของอุโมงค์ใต้พื้นดินที่อยู่ใต้พื้นน้ำ
ในกรณีที่มีความจำเป็น ซึ่งไม่อาจกำหนดเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางรางตามระยะที่กำหนดไว้ ให้เจ้าของโครงการกำหนดเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง โดยคำนึงถึงประโยชน์ในการบำรุงรักษา และความปลอดภัยของการขนส่งทางราง ตลอดจนความปลอดภัยของบุคคล ซึ่งอยู่ในระบบการขนส่งทางราง สภาพพื้นที่ และสภาพแวดล้อม ตามหลักวิศวกรรม หรือมาตรฐานความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง
ทั้งนี้ เจ้าของโครงการต้องจัดทำรายงานการกำหนดเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง และแผนผังแสดงแนวเขตดังกล่าวเสนอต่อกรมการขนส่งทางราง
โดย ปภัสสร องค์พิเชฐเมธา/ กษมาพร กิตติสัมพันธ์