นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลเดินหน้ามาตรการเพิ่มโอกาสทางการค้าและดูแลรายได้เกษตรกรอย่างต่อเนื่อง หลังมีรายงานราคาพืชผลสำคัญบางชนิดปรับตัวสูงขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน
โดยกระทรวงพาณิชย์ ได้เร่งขยายตลาดส่งออกสินค้าเกษตร เพิ่มทางเลือกในการจำหน่ายผลผลิต สนับสนุนการแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่ม และกำกับดูแลการรับซื้อให้เป็นธรรม เพื่อให้เกษตรกรได้รับประโยชน์จากราคาสินค้าเกษตรอย่างแท้จริง
นางสาวลลิดา กล่าวว่า ด้านการส่งออกข้าวไทยมีสัญญาณบวกจากตลาดอาเซียน โดยกรมการค้าต่างประเทศรายงานว่า ช่วงเดือนมกราคม-กันยายน 2569 ไทยส่งออกข้าวไปยังประเทศอาเซียนประมาณ 1.25 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 109% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยเฉพาะตลาดฟิลิปปินส์และมาเลเซีย ซึ่งช่วยรองรับผลผลิตข้าวไทยและบรรเทาผลกระทบจากการส่งออกไปตลาดอิรักที่ลดลง
ทั้งนี้ การขยายตัวของการส่งออกยังขึ้นอยู่กับความต้องการและสถานการณ์ผลผลิตของประเทศคู่ค้าด้วย
อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมา กระทรวงพาณิชย์ได้นำคณะภาครัฐและเอกชนเดินทางไปเจรจาการค้ากับฟิลิปปินส์และมาเลเซีย เพื่อเพิ่มโอกาสส่งออกข้าวหอมมะลิและข้าวหอมไทย พร้อมประสานแก้ไขอุปสรรคทางการค้า โดยเฉพาะกรณีข้าวไทยกว่า 36,000 ตัน ที่ได้รับผลกระทบจากความล่าช้าในการขนส่งทางเรือ
ซึ่งกรมการค้าต่างประเทศได้ประสานฟิลิปปินส์เพื่อขอขยายระยะเวลาตามใบอนุญาตนำเข้า (SPSIC) เพื่อรักษาโอกาสในการส่งออก โดยยังต้องติดตามผลการพิจารณาของประเทศคู่ค้าต่อไป
สำหรับมันสำปะหลัง รัฐบาลมุ่งขยายตลาดผลิตภัณฑ์แปรรูปมูลค่าสูง ควบคู่กับการรักษาตลาดเดิมและแสวงหาโอกาสในตลาดศักยภาพ ได้แก่ ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ญี่ปุ่น เยอรมนี และสหรัฐอเมริกา และอยู่ระหว่างจัดทำร่างยุทธศาสตร์มันสำปะหลังและผลิตภัณฑ์ ปี 25702573 เพื่อยกระดับการใช้ประโยชน์จากมันสำปะหลังในอุตสาหกรรมต่อเนื่องและเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรไทย
ในส่วนของการดูแลราคาข้าวภายในประเทศ คณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 20 ต.ค.69 ได้อนุมัติในหลักการ 2 โครงการสำคัญ ได้แก่
-โครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2569/70 เป้าหมาย 3 ล้านตัน
-โครงการสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวและสร้างมูลค่าเพิ่มโดยสถาบันเกษตรกร เป้าหมาย 1.5 ล้านตัน รวมเป้าหมายรองรับผลผลิต 4.5 ล้านตัน เพื่อช่วยให้เกษตรกรมีทางเลือกในการบริหารช่วงเวลาจำหน่ายผลผลิต ลดแรงกดดันจากการเร่งขายข้าวพร้อมกันในช่วงที่ผลผลิตออกสู่ตลาดจำนวนมาก และเพิ่มโอกาสในการรวบรวมและแปรรูปข้าวผ่านสถาบันเกษตรกร
ขณะเดียวกัน รัฐบาลยังให้ความสำคัญกับความเป็นธรรม ณ จุดรับซื้อ โดยกรมการค้าภายในร่วมกับสำนักงานพาณิชย์จังหวัด ตรวจสอบโรงงานอาหารสัตว์และผู้รวบรวมข้าวโพดเลี้ยงสัตว์กว่า 300 แห่ง ใน 21 จังหวัด ระหว่างเดือนสิงหาคมกันยายน 2569 พบการกระทำผิดเกี่ยวกับเครื่องวัดความชื้น 15 ราย และดำเนินการตามกฎหมายแล้ว
พร้อมกำกับดูแลการแสดงราคารับซื้อและความเที่ยงตรงของเครื่องชั่ง เพื่อป้องกันไม่ให้เกษตรกรถูกเอาเปรียบจากการคำนวณน้ำหนักหรือคุณภาพผลผลิตที่ไม่ถูกต้อง
นอกจากนี้ กรมการค้าภายในยังสนับสนุนการแปรรูปและเพิ่มช่องทางจำหน่ายให้กลุ่มเกษตรกร เช่น โครงการข้าวประณีตในจังหวัดอุดรธานี ซึ่งมีการสนับสนุนเครื่องสีข้าวและเชื่อมโยงผู้ซื้อ โดยการจัดเทศกาลข้าวประณีตระหว่างวันที่ 2225 ตุลาคมที่ผ่านมา สามารถสร้างยอดจำหน่ายภายในงานมากกว่า 600,000 บาท สะท้อนโอกาสในการเพิ่มมูลค่าผลผลิตผ่านการแปรรูปและการเข้าถึงตลาดโดยตรง
รัฐบาลให้ความสำคัญกับรายได้ที่เกษตรกรได้รับจริง ไม่ใช่ดูเพียงตัวเลขราคาสินค้าเกษตรที่ปรับสูงขึ้น เพราะรายได้ยังขึ้นอยู่กับปริมาณผลผลิต คุณภาพสินค้า ต้นทุน และโอกาสในการเข้าถึงตลาด การทำงานของรัฐบาลจึงต้องครอบคลุมตั้งแต่การช่วยให้เกษตรกรมีทางเลือกในการขาย การขยายตลาดต่างประเทศ การแก้ไขอุปสรรคส่งออก ไปจนถึงการตรวจสอบการรับซื้อให้ถูกต้องและเป็นธรรม เพื่อให้เกษตรกรได้รับผลตอบแทนที่เหมาะสมกับผลผลิตของตนเอง นางสาวลลิดา กล่าว
นางสาวลลิดา กล่าวว่า รัฐบาลจะเดินหน้าบูรณาการมาตรการด้านการผลิต การตลาด และการกำกับดูแลอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความมั่นคงทางรายได้ให้เกษตรกรในระยะยาว
โดย ฐานิสร์ ทองนอก/รัชดา คงขุนเทียน