นายไชยชนก ชิดชอบ รมว.ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) กล่าวภายหลังการหารือร่วมกับ 8 หน่วยงานภาครัฐ และ Global Anti-Scam Alliance (GASA) ซึ่งมี 14 บริษัทเอกชนชั้นนำ ทั้งกลุ่มผู้ให้บริการเทคโนโลยี แพลตฟอร์ม และผู้ให้บริการเครือข่ายสื่อสาร 14 บริษัทภาคเอกชน เพื่อกำหนดแนวทางป้องกันภัยคุกคามทางไซเบอร์ ว่า ที่ประชุมเห็นชอบให้มีการตั้งคณะทำงานร่วม (Joint Working Group) ระหว่าง 8 หน่วยงานรัฐ และ 14 บริษัทเอกชน โดยมีสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) เป็นประธาน สำหรับเป็นพื้นที่ให้สามารถหารือและประสานงานกันได้ตลอดเวลาในทุกสถานการณ์ ทุกประเด็นที่เกิดขึ้น และเพื่อสามารถหาแนวทางรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินได้อย่างทันท่วงที
นอกจากนั้น ในการประชุมครั้งนี้ ยังได้พูดคุยเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และกำหนดแนวทางความร่วมมือในการรับมือกับภัยคุกคามทางออนไลน์ ซึ่งขณะนี้พบว่าทุกบริษัทและทุกหน่วยงานต่างเผชิญกับปัญหาภัยคุกคามทางไซเบอร์อย่างต่อเนื่อง แต่ในช่วงที่ผ่านมา วิวัฒนาการของเทคโนโลยีและการเข้ามาของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทำให้รูปแบบการโจมตีมีความฉลาด และมีความถี่สูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ทุกฝ่ายจึงเห็นตรงกันว่าต้องมีการทำงานร่วมกันข้ามพรมแดน (Cross Border) และข้ามอุตสาหกรรม (Cross Sector) ในหลากหลายอุตสาหกรรม และหลากหลายประเทศ เพื่อรับมือภัยคุกคามที่เกิดขึ้นขณะนี้
จะมีการวางแนวทางสริมความพร้อม เสริมศักยภาพ และสร้างความพร้อมในการรับมือภัยไซเบอร์ ผ่านคณะทำงานที่ตั้งขึ้นมาร่วมกันครั้งนี้ ผ่านรัฐบาลไทย สมช. สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) และกลุ่มบริษัทระดับโลกที่มาร่วมกันในวันนี้ ทั้งในรูปแบบของการบูรณาการความร่วมมืออย่างต่อเนื่อง การรับมือเหตุการณ์ที่มีความเร่งด่วนเพื่อแก้ไขป้องกันได้อย่างทันท่วงที นายไชยชนก กล่าว
รมว.ดีอี กล่าวว่า หน่วยงานภาครัฐได้ยกระดับการทำงานร่วมกัน โดยได้มีการหารือกันระหว่าง สมช. สกมช. เหล่าทัพ และกระทรวงดีอี โดยจะมีการหารือถึงศักยภาพในด้านต่าง ๆ ของแต่ละหน่วยงาน เพื่อหาข้อสรุปในการทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงจะมีการนำสิ่งที่ได้หารือร่วมกับภาคเอกชนในครั้งนี้ไปเป็นข้อมูลด้วย และเชื่อว่าหลังจากนี้ จะมีมาตรการที่ชัดเจนออกมาอย่างแน่นอน
นอกจากนี้ ในการประชุมครั้งนี้ บริษัท Apple และ Google ยังได้ร่วมแชร์ข้อมูลเกี่ยวกับภัยคุกคาม และการพยายามแฮกอุปกรณ์ โดยกรณี Apple มีการส่งสัญญาณแจ้งเตือนไปยังผู้ใช้งานมากกว่า 150 ประเทศทั่วโลก โดย Apple ได้สันนิษฐานจาก Metadata ที่พบพฤติกรรมการพยายามเข้าถึงอุปกรณ์ในลักษณะ Non-click (ไม่ต้องกดลิงก์ หรือเชื่อมต่อเครือข่ายเปิด) ซึ่งเป็นเทคนิคระดับสูงที่มีการลงทุนมหาศาล ทำให้ทาง Apple ระบุว่าเป็นการโจมตีจากสปายแวร์ ชื่อ Pegasus ส่วนหนึ่งเพราะรูปแบบการแฮกที่คล้ายคลึงกันและเป็นที่รู้จักทั่วโลก แต่ไม่ได้มีข้อมูลยืนยันเจาะจงว่าเป็น Pegasus แต่อย่างใด
ด้าน Google ได้มมีการติดตามเรื่องการพยายามแฮก Device มาโดยตลอด และได้มีการยกระดับมาตรฐานรวมถึงแนวทางการรับมืออย่างต่อเนื่อง โดยยอมรับว่าในช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมา มีปริมาณความพยายามแฮก Device เพิ่มขึ้นไม่แตกต่างจากแพลตฟอร์มอื่น ๆ
โดยกรณีการแจ้งเตือนบนอุปกรณ์ผ่านระบบปฏิบัติการ เช่น Google, Android หรือ Apple ได้มีการส่งสัญญาณเตือนไปยังผู้ใช้งานจริง แต่ผู้ให้บริการไม่สามารถระบุได้ว่าการแฮกครั้งนั้นสำเร็จหรือไม่ หรือมีข้อมูลใดรั่วไหลบ้าง เนื่องจากติดนโยบายความเป็นส่วนตัว (Privacy Policy) ซึ่งห้ามเข้าไปตรวจสอบข้อมูลส่วนบุคคลในอุปกรณ์ ดังนั้น จึงทำได้เพียงส่งคำเตือนเพื่อให้ประชาชนเร่งตรวจสอบอุปกรณ์ของตัวเอง
ภาคประชาชนนั้น เบื้องต้นที่ได้รับคำแนะนำจากทั้ง Apple และ Google นอกเหนือจากการเปิดโหมดของทาง Apple (Lockdown Mode) และโหมด High Privacy ของทาง Android สิ่งที่มีการแนะนำคือ อยากให้ใครที่ได้รับการแจ้งเตือนความสงสัย ควรจะต้องนำ Device ของตัวเองไปตรวจ ซึ่งจะตรวจกับทาง Third Party ที่ท่านไว้วางใจ หรือจะมาตรวจกับทาง สกมช. ก็มีระบบและแนวทางตรวจสอบให้ โดยต้องนำ Device มาให้เช็กในเรื่องของ System Log ก็จะสามารถเช็กได้ว่ามีมัลแวร์เจาะเข้ามาหรือไม่ นายไชยชนก ระบุ
นายไชยชนก กล่าวถึงกรณีที่ฝ่ายค้านระบุว่ารัฐบาลอยู่เบื้องหลังการส่งสปายแวร์โจมตีทางไซเบอร์ ว่า ไม่ได้มีข้อเท็จจริง หรือไม่มีหลักฐานอะไร โดยยืนยันว่ารัฐบาลไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับระบบใด ๆ ในการโจมตีแบบนี้ และรัฐบาล หรือกระทรวงดีอีไม่ได้มีนโยบายที่จะลงทุนหรือพัฒนาเครื่องมือใด ๆ ที่จะเป็นการบุกรุก รุกล้ำสิทธิส่วนบุคคลของประชาชน
ทั้งนี้ การโจมตีทางไซเบอร์ไม่ได้สร้างความเสียหายเพียงแค่ทรัพย์สินหรือข้อมูลเท่านั้น แต่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อความเชื่อมั่นและความไว้วางใจในระบบเศรษฐกิจดิจิทัล หากผู้ใช้งานและภาคธุรกิจขาดความเชื่อมั่น ก็จะส่งผลชะลอการพัฒนานวัตกรรมและบั่นทอนความร่วมมือในการสร้างโอกาสใหม่ๆ ในอุตสาหกรรมดิจิทัลโดยรวม
สำหรับความกังวลเกี่ยวกับการโจมตีในระบบการเงินนั้น รมว.ดีอี ระบุว่า ที่ผ่านมา มีความพยายามโจมตีอย่างต่อเนื่อง แต่จากการทำงานร่วมกันระหว่าง สกมช. และ TB-CERT ทำให้ยังสามารถรับมือได้อยู่ และจะร่วมกันพัฒนาระบบป้องกันเพิ่มเติมต่อไป
ขอเน้นย้ำว่า การแก้ปัญหาภัยไซเบอร์ไม่มี One-Stop Solution หรือทางออกเดียวที่แก้ได้ทุกอย่าง การร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนจึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญที่ต้องทำอย่างรวดเร็ว และต่อเนื่องเป็นประจำ นอกจากนี้ ยังได้มอบนโยบายให้ทุกกระทรวงไปบูรณาการการทำงานร่วมกัน โดยไม่จำกัดแค่การป้องกันภายในหน่วยงานของตัวเอง เนื่องจากภัยคุกคามไซเบอร์เป็นความเสี่ยงที่เกิดขึ้นได้กับทุกประเทศ และทุกอุตสาหกรรม นายไชยชนก กล่าว
ด้าน นายพชร อนันตศิลป์ ปลัดกระทรวงดิจิทัลเศรษฐกิจและสังคม กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ ได้มีการส่งหนังสือแจ้งเตือน หรือแจ้งยกระดับในการรองรับวิกฤติต่าง ๆ จากการโจมตีทางไซเบอร์ที่มีแนวโน้มความรุนแรงเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ไปยัง 5 กลุ่มธุรกิจสำคัญ ได้แก่ กลุ่มตลาดเงิน กลุ่มตลาดทุน กลุ่มสาธารณสุข กลุ่มโครงสร้างพื้นฐาน และกลุ่มพลังงาน
โดยยืนยันว่าการแจ้งยกระดับดังกล่าว ไม่ได้ต้องการสร้างความตื่นตระหนกให้กับหน่วยงานราชการ หรือภาคธุรกิจ แต่เป็นการแจ้งเตือนให้ทุกหน่วยงาน เร่งตรวจสอบความพร้อมของแผนรองรับวิกฤติที่ทุกหน่วยงานมีอยู่แล้ว เหมือนเป็นการกระตุ้น และเน้นย้ำให้มีการเตรียมความพร้อม ซักซ้อมการใช้แผนรองรับวิกฤติดังกล่าว หากมีกรณีฉุกเฉินเกิดขึ้นเท่านั้น
โดย คลฦ/ กษมาพร กิตติสัมพันธ์