จับตา ทรัมป์ ตะลุยเอเชีย หนีร้อนในบ้าน สู่การปิดดีลอาเซียน และซัมมิตประวัติศาสตร์กับ สี-ปูติน

ข่าวต่างประเทศ Monday November 16, 2026 18:13 —สำนักข่าวอินโฟเควสท์

การเดินทางเยือนเอเชียของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ในสัปดาห์นี้ ถูกจับตามองว่าไม่ใช่การเดินสายเพื่อปฏิบัติภารกิจทางการทูตตามวาระปกติ แต่เป็นความพยายามเบี่ยงเบนความสนใจจากปัญหาการเมืองในสหรัฐฯ หลังพรรครีพับลิกันพ่ายแพ้การเลือกตั้งกลางเทอมจนสูญเสียเสียงข้างมากในทั้งสองสภาให้กับคู่แข่งอย่างเดโมแครต

ประธานาธิบดีซึ่งมักทำตัวเป็นข่าวอยู่เสมอ กลับเก็บตัวไม่ค่อยปรากฏกายต่อสาธารณะในช่วงหลายวันที่ผ่านมา แม้เมื่อเกิดวิกฤตการจราจรทางอากาศจนส่งผลกระทบให้การบินทั่วประเทศหยุดชะงัก และส่งผลให้รัฐบาลของเขาเผชิญกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักเกี่ยวกับการรับมือกับสถานการณ์ดังกล่าว ยังไม่รวมถึงกระแสเรียกร้องจากพันธมิตรบางส่วนให้ปลดรัฐมนตรีพาณิชย์จากบทบาทที่น่ากังขาในการจัดการกรณี Nvidia ไปจนถึงความไม่พอใจของประชาชนต่อสงครามกับอิหร่านที่ยืดเยื้อจนส่งผลให้ราคาพลังงานพุ่งสูง

นักวิเคราะห์มองว่าทรัมป์กำลังเดินตามรอยอดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ หลายคน ตั้งแต่ยุคโรนัลด์ เรแกน เรื่อยมาจนถึงจอร์จ ดับเบิลยู. บุช และบารัค โอบามา ที่ต่างใช้เวทีต่างประเทศเพื่อตอกย้ำอำนาจและบารมีของผู้นำสหรัฐฯ ในยามที่สถานะในบ้านกำลังสั่นคลอน

เยือนมะนิลา: บททดสอบผู้นำฟิลิปปินส์ วาระอาเซียน และดีลการค้ากับไทย

ทรัมป์เริ่มต้นภารกิจด้วยการเข้าร่วมประชุมสุดยอดอาเซียน (ASEAN Summit) ครั้งที่ 49 และการประชุมที่เกี่ยวข้อง ณ กรุงมะนิลา ระหว่างวันที่ 1618 พฤศจิกายน ซึ่งถือเป็นการกลับมาเยือนฟิลิปปินส์ครั้งแรกในรอบเกือบ 10 ปี นับตั้งแต่ครั้งล่าสุดเมื่อปี 2560 และเป็นการร่วมประชุมอาเซียน 2 ปีติดต่อกันต่อจากที่กรุงกัวลาลัมเปอร์เมื่อปีก่อน

  • เดิมพันทางการเมืองของเจ้าภาพฟิลิปปินส์: บรรยากาศในมะนิลารอบนี้อาจเรียกได้ว่า หัวอกเดียวกัน เพราะประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ เจ้าภาพเอง ก็กำลังเผชิญวิกฤตศรัทธา คะแนนนิยมร่วงต่ำสุดนับตั้งแต่รับตำแหน่งเมื่อปี 2565 จากปัญหาเศรษฐกิจ เงินเฟ้อ คดีทุจริตโครงการป้องกันน้ำท่วม ไปจนถึงศึกสายเลือดทางการเมืองกับรองประธานาธิบดีซารา ดูเตอร์เต โดยในอดีต การเยือนของผู้นำสหรัฐฯ มักช่วยเรียกคะแนนนิยมให้ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ได้ เนื่องจากชาวฟิลิปปินส์ส่วนใหญ่มีทัศนคติที่ดีต่อสหรัฐฯ จึงต้องรอดูว่า การมาเยือนของทรัมป์ในครั้งนี้จะทำได้แบบเดียวกันหรือไม่
  • โจทย์ความมั่นคงและการถ่วงดุลอำนาจ: ขณะเดียวกัน มาร์กอส จูเนียร์ ในฐานะประธานอาเซียนยังต้องรับบทหนักในการประคองความสัมพันธ์ ท่ามกลางความตึงเครียดของมะนิลาและปักกิ่งในทะเลจีนใต้ ขณะเดียวกัน ในภาพรวม ภูมิภาคอาเซียนยังคงเผชิญปัญหาที่ยืดเยื้อ ทั้งวิกฤตการเมืองในเมียนมา และข้อพิพาทชายแดนไทย-กัมพูชา แม้ทรัมป์เคยร่วมเป็นสักขีพยานในการลงนามข้อตกลงสันติภาพที่กัวลาลัมเปอร์ก็ตาม
  • ดีลการค้าและแร่ธาตุสำคัญ: นอกเหนือจากเรื่องความมั่นคง วาระหลักของทรัมป์คือการขยายการเข้าถึงตลาด แร่ธาตุสำคัญ ความร่วมมือด้านเทคโนโลยี AI และการสร้างห่วงโซ่อุปทานที่ยืดหยุ่น หลังจากเมื่อปีที่ผ่านมาสหรัฐฯ ได้ทำข้อตกลงด้านแร่ธาตุสำคัญกับกัมพูชา มาเลเซีย และไทย รวมถึงกรอบเจรจาการค้าต่างตอบแทนกับประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาค โดยในการเยือนมะนิลาครั้งนี้ ทำเนียบขาวเปิดเผยว่า ทรัมป์มีแผนจะลงนามข้อตกลงทางการค้า หรือออกแถลงการณ์ร่วมเพื่อแสดงความคืบหน้าในการเจรจาการค้าต่างตอบแทนกับประเทศไทย

สำหรับอาเซียน การที่ผู้นำสหรัฐฯ เดินทางมาร่วมประชุมอาจช่วยลดความกังวลเรื่องการถูกละเลยได้ในระดับหนึ่ง แต่สิ่งที่หลายชาติจับตาคือ สหรัฐฯ จะมองอาเซียนเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ระยะยาว หรือเป็นเพียงเวทีเจรจาการค้ารายประเทศเท่านั้น เพราะที่ผ่านมา นโยบายภาษีของทรัมป์สร้างความกังวลให้ภูมิภาคนี้ไม่น้อย โดยผลสำรวจ State of Southeast Asia 2026 Survey โดยสถาบัน ISEAS Yusof Ishak Institute เผยให้เห็นว่า กว่าครึ่งหนึ่ง (51.9%) ของผู้ตอบแบบสอบถามในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มองว่า นโยบายของสหรัฐฯ ภายใต้การนำของทรัมป์เป็นความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์อันดับหนึ่ง แซงหน้าความตึงเครียดในทะเลจีนใต้

มุ่งหน้าเซินเจิ้น: วิกฤตชิป AI และเรื่องอื้อฉาวของ Nvidia

จากฟิลิปปินส์ ทรัมป์จะเดินทางต่อไปยังเมืองเซินเจิ้น ศูนย์กลางอุตสาหกรรมเทคโนโลยีของจีน เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก หรือ เอเปค (APEC) และพบปะหารือกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง เป็นครั้งที่ 4 ในรอบปีเศษ

บรรยากาศการเยือนครั้งนี้ถูกปกคลุมด้วยประเด็นอ่อนไหวจากกรณีอื้อฉาวของ เจนเซน หวง อดีตซีอีโอของบริษัทชิปยักษ์ใหญ่ Nvidia ซึ่งเพิ่งประกาศลาออกเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา หลังยอมรับว่ามีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับบุคคลที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นสายลับของรัฐบาลจีน เรื่องนี้ทำให้เกิดการตั้งคำถามในสหรัฐฯ ว่ากระทรวงพาณิชย์จงใจชะลอมาตรการจำกัดการส่งออกชิป AI ขั้นสูงให้กับบริษัทที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าวหรือไม่ เนื่องจากหวงมีความใกล้ชิดกับทรัมป์ อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่ทำเนียบขาวยืนยันว่าทรัมป์ไม่มีแผนจะหยิบยกเรื่องนี้ขึ้นมาหารือกับสีเพื่อไม่ให้กระทบต่อบรรยากาศการเจรจาภาพรวม

ทั้งนี้ หวงเคยร่วมเดินทางบนเครื่องบิน Air Force One เยือนจีนกับทรัมป์เมื่อเดือนพ.ค. สำหรับครั้งนี้ มีรายงานว่า อีลอน มัสก์ มหาเศรษฐีพันธมิตรคนสำคัญซึ่งกำลังตกเป็นเป้าตรวจสอบของสภาคองเกรสชุดใหม่ ร่วมเดินทางมาด้วย

ไคลแมกซ์ส่งท้าย: การประชุมสุดยอด 3 ฝ่าย

ไฮไลต์สำคัญในช่วงท้ายของทริปเยือนเอเชีย คือ การประชุมสุดยอดไตรภาคีครั้งแรกในวันพฤหัสบดีที่ 19 พฤศจิกายน ระหว่างทรัมป์, สี และประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน แห่งรัสเซีย เพื่อหารือเรื่องการควบคุมอาวุธนิวเคลียร์ การพบกันครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากสนธิสัญญาควบคุมอาวุธนิวเคลียร์ฉบับล่าสุดระหว่างสหรัฐฯ กับรัสเซีย ซึ่งต่างถือครองหัวรบราว 5,000 ลูก หมดอายุลงเมื่อเดือนก.พ. ที่ผ่านมา ขณะที่จีนกำลังขยายคลังแสงจนมีหัวรบมากกว่า 600 ลูก แต่ยังไม่แสดงท่าทีว่าจะเข้าร่วมข้อตกลงจำกัดอาวุธใด ๆ

แม้ปูตินจะเคยเสนอให้ใช้เวทีนี้หารือเรื่องสงครามยูเครนที่ยืดเยื้อเข้าสู่ปีที่ 5 แต่ฝ่ายสหรัฐฯ ยืนยันว่าจะไม่นำเรื่องยูเครนเข้าสู่วาระการประชุม และไม่ได้คาดหวังว่าจะมีข้อตกลงใหญ่โตเกิดขึ้นในทันที โดยมองว่าการพบกันครั้งนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นในการดึงจีนเข้าสู่โต๊ะเจรจาอย่างจริงจัง ขณะที่ฝ่ายจีนเองก็เคยลังเลในช่วงแรก เพราะกังวลว่าการประชุม 3 ฝ่ายจะแย่งซีนการประชุมเอเปคที่จีนเป็นเจ้าภาพ

อย่างไรก็ตาม ภาพการนั่งร่วมโต๊ะของ 3 ผู้นำมหาอำนาจทำให้ผู้สังเกตการณ์บางส่วนอดนำไปเปรียบเทียบกับการประชุมที่เมืองยัลตาในแคว้นไครเมีย เมื่อปีพ.ศ. 2488 ซึ่งครั้งนั้น สตาลิน, วินสตัน เชอร์ชิลล์ และแฟรงคลิน ดี. รูสเวลต์ ได้ร่วมกันแบ่งโลกยุคหลังสงครามออกเป็นเขตอิทธิพลของฝ่ายตะวันตกและฝ่ายตะวันออก

สำหรับในมุมมองของชาติสมาชิกอาเซียน ซึ่งกำลังจะก้าวเข้าสู่ปีที่ 60 ของการก่อตั้งในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า อาเซียนต้องการเห็นความร่วมมือที่เป็นรูปธรรมจากสหรัฐฯ ทั้งด้านความมั่นคงทางทะเล ความมั่นคงไซเบอร์ และการปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติ มากกว่าคำประกาศกว้าง ๆ และแม้การที่สหรัฐฯ กับจีนสามารถลดความตึงเครียดและรักษาเสถียรภาพระหว่างกันได้จะเป็นผลดีต่อภูมิภาค แต่ต้องไม่นำไปสู่การตกลงกันเองโดยมองข้ามผลประโยชน์ของประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จนกลายเป็นเพียงผู้ถูกเลือกบนโต๊ะเจรจาของมหาอำนาจ

โดย ปนัยดา ปัทมโกวิท


เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ ศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และ ข้อตกลงการใช้บริการ รับทราบ