นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เปิดเผยในการให้สัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์บลูมเบิร์ก (Bloomberg Television) ว่า มาตรการจำกัดการส่งออกและการใช้งานชิปเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูงฉบับใหม่ของสหรัฐฯ เสี่ยงที่จะส่งผลกระทบต่อเป้าหมายของประเทศไทยในการก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางดาต้าเซ็นเตอร์ (Data Center)
นายสีหศักดิ์ระบุว่า กฎระเบียบใหม่ดังกล่าวซึ่งประกาศใช้ในสัปดาห์นี้ ช่วงเดียวกับที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เดินทางเยือนภูมิภาคเอเชีย อาจกระทบต่อความมุ่งมั่นดังกล่าวของไทย พร้อมกล่าวย้ำว่า ขณะนี้เราจำเป็นต้องเพิ่มความระมัดระวังมากขึ้น
กฎระเบียบใหม่นี้มุ่งเป้าไปที่ 4 ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย และไทย เนื่องจากทางการสหรัฐฯ สงสัยว่า ประเทศเหล่านี้อาจเป็นจุดเปลี่ยนเส้นทางในการส่งต่อชิปไปยังจีน หรือเป็นพื้นที่ที่บริษัทจีนสามารถเข้าใช้งานระบบประมวลผลของดาต้าเซ็นเตอร์ที่ติดตั้งชิปเหล่านี้จากระยะไกลได้
สหรัฐฯ มีความกังวลเกี่ยวกับการส่งชิปเหล่านี้ไปยังบางพื้นที่ที่สหรัฐฯ ไม่ต้องการให้ส่งไป นายสีหศักดิ์กล่าว โดยหมายถึงความพยายามของรัฐบาลสหรัฐฯ ในการสกัดกั้นไม่ให้จีนเข้าถึงชิปเซมิคอนดักเตอร์ที่ล้ำสมัยที่สุดจากบริษัทอินวิเดีย (Nvidia Corp.) และผู้ผลิตรายอื่น ๆ พร้อมยอมรับว่า ผมคิดว่าเรื่องนี้เราคาดการณ์ไว้ล่วงหน้าแล้ว
ประเทศเหล่านี้หลายแห่งล้วนเป็นมิตรประเทศและหุ้นส่วนของสหรัฐฯ เราจึงจำเป็นต้องหารือกับฝ่ายสหรัฐฯ ว่าจะดำเนินการอย่างไรต่อไป และดูว่าจะบริหารจัดการเรื่องนี้อย่างไร รมว.ต่างประเทศกล่าวเสริม
ส่วนกรณีที่มีการตั้งคำถามว่าสหรัฐฯ ได้นำประเด็นเรื่องชิปมาใช้เป็นเครื่องมือต่อรองในการเจรจาการค้าหรือไม่นั้น นายสีหศักดิ์ตอบว่า เราพยายามไม่มองในลักษณะนั้น พร้อมชี้แจงว่ากฎระเบียบดังกล่าวไม่ได้มุ่งเป้ามาที่ไทยหรือประเทศเพื่อนบ้าน แต่มีวัตถุประสงค์เพื่อสกัดไม่ให้ชิปเหล่านี้เข้าไปถึงจีน
ทั้งนี้ นายสีหศักดิ์ให้สัมภาษณ์ดังกล่าวไม่นานหลังจากที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และประธานาธิบดีทรัมป์ ได้ลงนามในแถลงการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการค้า ซึ่งถือเป็นสัญญาณว่าข้อตกลงทางการค้าของทั้งสองประเทศใกล้เสร็จสมบูรณ์แล้ว โดยฝ่ายไทยได้ยอมอ่อนข้อในประเด็นสำคัญบางประการที่เคยคัดค้านมาก่อนหน้านี้ ซึ่งรวมถึงการยกเลิกภาษีศุลกากรนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ ทั้งหมด และการเปิดตลาดนำเข้าเนื้อหมูจากสหรัฐฯ
เราต่างต้องยอมเสียสละและประนีประนอมกัน นายสีหศักดิ์กล่าว
สำหรับบริบททางเศรษฐกิจของไทย กระแสการลงทุนที่เกี่ยวข้องกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งรวมถึงการพัฒนาดาต้าเซ็นเตอร์ที่คึกคัก ประกอบกับภาคการส่งออกที่แข็งแกร่งขึ้น มีส่วนช่วยผลักดันให้เศรษฐกิจไทยในไตรมาส 3 ขยายตัว 2.9% ซึ่งช่วยชดเชยภาวะซบเซาที่ยืดเยื้อในภาคเศรษฐกิจอื่น ๆ
ย้อนกลับไปเมื่อเดือนพ.ค. ที่ผ่านมา สำนักข่าวบลูมเบิร์กเคยรายงานว่า บริษัทรายสำคัญที่อยู่เบื้องหลังความพยายามขับเคลื่อนด้าน AI แห่งชาติของไทย เป็นหนึ่งในบริษัทที่ถูกสงสัยว่ามีส่วนช่วยลักลอบส่งเซิร์ฟเวอร์ที่ติดตั้งชิปขั้นสูงของอินวิเดีย มูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ไปยังจีน โดยมีบริษัท อาลีบาบา กรุ๊ป โฮลดิ้ง (Alibaba Group Holding Ltd.) เป็นหนึ่งในผู้ใช้ปลายทาง
โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/กัลยาณี ชีวะพานิช