นายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ พบปะหารือกับประธานาธิบดี วลาดิเมียร์ ปูติน ที่เมืองเซินเจิ้น ประเทศจีน เมื่อวานนี้ (18 พ.ย.) นับเป็นการพบกันครั้งแรกในรอบ 7 ปีของผู้นำญี่ปุ่นและรัสเซีย ท่ามกลางความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดระหว่างสองชาติ
สำนักข่าวเกียวโดรายงานอ้างการเปิดเผยของแหล่งข่าวในวันนี้ (19 พ.ย.) ว่า การหารือใช้เวลาประมาณ 30 นาที และจัดขึ้นหลังงานเลี้ยงรับรองอาหารค่ำของการประชุมเอเปค โดยทาคาอิจิเรียกร้องให้รัสเซียปล่อยตัวผู้สื่อข่าวชาวญี่ปุ่นที่ถูกจับกุมในข้อหาจารกรรมตั้งแต่เดือนต.ค. ทันที รวมทั้งยังเรียกร้องให้รัสเซียยกเลิกมาตรการนำทรัพย์สินของบริษัท เจแปน โทแบคโค (Japan Tobacco) ในรัสเซียมาอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาล
เจ้าหน้าที่ญี่ปุ่นรายหนึ่งเปิดเผยว่า แม้ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศจะย่ำแย่ลงอย่างมาก หลังญี่ปุ่นประกาศคว่ำบาตรรัสเซียกรณีเปิดฉากรุกรานยูเครนเต็มรูปแบบ แต่ผู้นำทั้งสองเห็นพ้องที่จะรักษาการติดต่อสื่อสารระหว่างกันในระดับต่าง ๆ ต่อไป
อย่างไรก็ตาม สำนักงานบริหารประธานาธิบดีรัสเซียยังไม่ได้ยืนยันต่อสาธารณชนเกี่ยวกับการพบปะระหว่างทาคาอิจิกับปูติน
ทั้งนี้ การพบกันครั้งนี้นับเป็นการพบหน้ากันระหว่างผู้นำญี่ปุ่นกับรัสเซียครั้งแรกนับตั้งแต่เดือนก.ย. 2562 และเป็นการหารือครั้งแรกนับตั้งแต่ฟูมิโอะ คิชิดะ อดีตนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น สนทนาทางโทรศัพท์กับปูตินก่อนรัสเซียเปิดฉากรุกรานยูเครนในเดือนก.พ. 2565
สำหรับผู้สื่อข่าวที่ญี่ปุ่นเรียกร้องให้ปล่อยตัว คือ ยูกิ อิมาอิ ผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์ฮอกไกโด ชิมบุน ซึ่งถูกจับกุมเมื่อวันที่ 13 ต.ค. ในแคว้นซาคาลิน ทางตะวันออกไกลของรัสเซีย ก่อนถูกนำตัวไปควบคุมไว้ที่สถานกักกันในกรุงมอสโก โดยกำหนดควบคุมตัวจะสิ้นสุดในวันที่ 12 ธ.ค. แต่อาจมีการขยายระยะเวลาออกไป
ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา รัสเซียได้ดำเนินมาตรการหลายอย่างที่ส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์กับญี่ปุ่น โดยเมื่อเดือนส.ค. ปูตินเดินทางเยือนเกาะที่รัสเซียยึดครองและญี่ปุ่นอ้างสิทธิ์นอกชายฝั่งฮอกไกโดเป็นครั้งแรก นอกจากนี้ ในเดือนนี้ยังมีการเผยแพร่กฤษฎีกาประธานาธิบดีรัสเซียให้นำทรัพย์สินของบริษัท เจแปน โทแบคโค ในรัสเซียมาอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาล
ล่าสุด เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา (17 พ.ย.) เครื่องบินต้องสงสัยของรัสเซีย 2 ลำได้รุกล้ำน่านฟ้าญี่ปุ่น ส่งผลให้รัฐบาลญี่ปุ่นยื่นประท้วงต่อรัฐบาลรัสเซีย
โดย วรวิชญ์ สิทธิวัง/ปนัยดา ปัทมโกวิท