ความไม่ชัดเจนของธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) เกี่ยวกับทิศทางการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยในระยะยาว อาจเปิดช่องให้นักลงทุนเก็งกำไรว่าเงินเยนจะอ่อนค่าลงอีก แม้กรรมการส่วนใหญ่เห็นพ้องกับการปรับขึ้นดอกเบี้ยในเดือนธ.ค. แต่ยังมีความเห็นแตกต่างกันว่าในท้ายที่สุด BOJ ควรปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยไปอยู่ที่ระดับใด
คาซูโอะ อุเอดะ ผู้ว่าการ BOJ ส่งสัญญาณว่า ธนาคารกลางกำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่นโยบายการเงินที่มุ่งควบคุมความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อมากขึ้น หลังเงินเฟ้อแตะเป้าหมาย 2% อย่างไรก็ตาม เขายังไม่ได้ให้แนวทางที่ชัดเจนเกี่ยวกับจังหวะและระดับการปรับขึ้นดอกเบี้ยในอนาคต
ความเห็นของกรรมการ BOJ ยังคงแตกต่างกันเกี่ยวกับอัตราดอกเบี้ยที่เป็นกลาง (Neutral Interest Rate) ซึ่งเป็นระดับที่ไม่กระตุ้นหรือชะลอเศรษฐกิจมากเกินไป โดยกรรมการบางส่วนมองว่าอัตราดอกเบี้ยควรปรับขึ้นไปใกล้ระดับ 2% ขณะที่กรรมการกลุ่มที่สนับสนุนนโยบายการเงินแบบผ่อนคลายมองว่า ยังมีโอกาสจำกัดในการปรับขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติม โดยเห็นว่าอัตราดอกเบี้ยนโยบายในปัจจุบันอาจใกล้เคียงกับระดับที่เป็นกลางแล้ว
ทั้งนี้ นักเศรษฐศาสตร์ส่วนใหญ่ที่รอยเตอร์สำรวจคาดว่า BOJ จะปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายเป็น 1.5% ในเดือนธ.ค. และปรับขึ้นอีกครั้งภายในสิ้นเดือนมี.ค. ขณะที่ตลาดคาดการณ์ว่าอัตราดอกเบี้ยสูงสุดในรอบการปรับขึ้นครั้งนี้จะอยู่ที่ประมาณ 1.75-2%
นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบของคณะกรรมการ BOJ ในปีหน้า อาจส่งผลต่อทิศทางนโยบายการเงิน โดยซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น จะมีโอกาสเสนอชื่อกรรมการใหม่ 2 คน เพื่อแทนกรรมการที่กำลังจะครบวาระ ซึ่งนักวิเคราะห์มองว่า ผู้ได้รับการเสนอชื่อคนหนึ่งอาจมีจุดยืนสนับสนุนการขึ้นดอกเบี้ยน้อยกว่ากรรมการสายเข้มงวดที่กำลังจะพ้นตำแหน่ง
ค่าเงินเยนจะเป็นอีกปัจจัยสำคัญที่กำหนดทิศทางการปรับขึ้นดอกเบี้ยของ BOJ หากเงินเยนยังอ่อนค่าต่อเนื่อง หรือสหรัฐฯ ยังคงปรับขึ้นดอกเบี้ย BOJ อาจถูกกดดันให้ทยอยขึ้นดอกเบี้ยอย่างสม่ำเสมอ เพื่อไม่ให้ส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยระหว่างญี่ปุ่นกับสหรัฐฯ ขยายกว้างขึ้นมากเกินไปจนยิ่งกดดันให้เงินเยนอ่อนค่าลง
โดย กัลยาณี ชีวะพานิช/พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต