นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรมว.ต่างประเทศ เปิดเผยถึงผลการประชุมสุดยอดอาเซียนและการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปคว่า ไทยได้แสดงบทบาทอย่างแข็งขัน พร้อมเสนอวิสัยทัศน์เรื่องการค้า การลงทุน การเชื่อมโยง และความร่วมมือระดับภูมิภาคอย่างชัดเจน
นายสีหศักดิ์ กล่าวถึง กรณีมีการนำคำให้สัมภาษณ์กับ Bloomberg ไปถ่ายทอดว่าไทยเป็นประเทศเล็กและต้องเสียสละในการเจรจาการค้ากับสหรัฐฯ ว่า ไม่ใช่สาระที่ตนต้องการสื่อ แต่เป็นการเลือกบางถ้อยคำออกไปนำเสนอ
ทั้งนนี้ นายสีหศักดิ์ ชี้แจงว่า สิ่งที่ได้อธิบายคือ ไทยและสหรัฐฯ บรรลุข้อตกลงในหลักการ และมีการลงนาม Joint Statement แล้ว ขณะที่สหรัฐฯ เป็นตลาดสำคัญของไทย มีมูลค่าการค้าจำนวนมาก แม้ไทยไม่เห็นด้วยกับการใช้ภาษีเป็นเครื่องมือในการต่อรอง แต่จำเป็นต้องเข้าสู่การเจรจา
การเจรจามันก็ธรรมดา ต้องมี give and take มี compromise ไม่ใช่ว่าเราเสียเปรียบ เราไปเจรจาด้วยความมั่นใจว่า เราเจรจาบนพื้นฐานของผลประโยชน์ของประเทศไทย แต่ทั้ง 2 ฝ่ายก็ต้องหาทางประนีประนอม นายสีหศักดิ์ กล่าว
นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า หลังบรรลุข้อตกลงในหลักการแล้ว ทั้งสองฝ่ายยังมีกระบวนการภายในที่ต้องดำเนินการต่อ โดยหลักสำคัญของฝ่ายไทยคือการปกป้องผลประโยชน์ของประเทศ ไม่ใช่การเข้าไปเจรจาเพื่อยอมเสียเปรียบหรือยอมเสียสละผลประโยชน์ของไทย
นายสีหศักดิ์ ระบุว่า เรื่องการต่างประเทศเป็นผลประโยชน์ของประเทศโดยรวม ไม่ควรถูกนำไปใช้เป็นประเด็นการเมืองภายใน โดยเฉพาะหากมีการบิดเบือนถ้อยคำ เพราะอาจส่งสัญญาณไปยังคู่เจรจาและทำให้อีกฝ่ายเกิดข้อสงสัยต่อสิ่งที่ได้หารือกันไว้
นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า ภาพรวมอาเซียนและเอเปค ไทยผลักดันความร่วมมือที่เปิดกว้าง ทั้งการค้าเสรี การลงทุนเสรี และการเชื่อมโยง โดยเฉพาะเศรษฐกิจดิจิทัล ซึ่งไทยเป็นประธานการเจรจากรอบความตกลงเศรษฐกิจดิจิทัลของอาเซียน และให้ความสำคัญเป็นพิเศษ
นอกจากนี้ ยังมีประเด็นความมั่นคงด้านพลังงาน ความมั่นคงทางไซเบอร์ การปราบปรามขบวนการสแกม รวมถึงปัญหามลพิษทั้งในแม่น้ำและอากาศ ขณะที่การพบปะทวิภาคีของนายกรัฐมนตรีกับผู้นำประเทศสำคัญหลายประเทศ สะท้อนสถานะของไทยในเวทีระหว่างประเทศ
นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า ไทยได้ผลักดันแนวทาง calibrated re-engagement กับเมียนมา ซึ่งถูกนำมาใช้ในถ้อยคำของการประชุมระดับรัฐมนตรีต่างประเทศและผู้นำ โดยมีเป้าหมายให้เมียนมาตอบสนองต่อข้อกังวลของอาเซียน ทั้งเรื่องความรุนแรง การปรองดอง และการเปิดพื้นที่สำหรับความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม
สิ่งที่เราขอภายใต้กระบวนการปฏิสัมพันธ์ คือ ขอให้เขาลดความรุนแรง ยุติความรุนแรง มีกระบวนการปรองดองกับกลุ่มต่างๆ และเปิดพื้นที่สำหรับความช่วยเหลือทางด้านมนุษยธรรม นายสีหศักดิ์ กล่าว
นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า ส่วนปัญหามลพิษในแม่น้ำ ก่อนหน้านี้ได้ยกเรื่องดังกล่าวหารือกับผู้นำระดับสูงของเมียนมา และขอให้เร่งการประชุมคณะทำงานสองฝ่าย ซึ่งกำหนดประชุมวันที่ 2526 พ.ย. โดยวันที่ 24 พ.ย. หัวหน้าคณะฝ่ายเมียนมาจะเข้าหารือกับฝ่ายไทยก่อน
โดยการหารือดังกล่าวจะมีนายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.อุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม นายสุชาติ ชมกลิ่น รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง และเอกอัครราชทูตจีนเข้าร่วม เพื่อหารือแนวทางความร่วมมือและดูว่าฝ่ายจีนสามารถสนับสนุนการแก้ปัญหาได้อย่างไร
ทั้งนี้ นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า ก่อนนายกรัฐมนตรีพบประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ฝ่ายไทยได้ขอให้จีนให้ความร่วมมืออย่างเป็นรูปธรรม โดยไทยไม่ได้กล่าวโทษฝ่ายใด แต่ต้องการหาแนวทางสร้างสรรค์เพื่อแก้ปัญหา ขณะที่จีนยืนยันพร้อมสนับสนุนความร่วมมือด้านวิชาการ โดยฝ่ายจีนจะให้สถาบันวิชาการของจีนร่วมมือกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง หรือประสานผ่านกระทรวง อว. ขณะที่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ได้กล่าวถึงเรื่องนี้โดยตรงระหว่างการหารือกับฝ่ายไทย
ท่านพูดเองว่า ทราบว่าอาจจะมีเอกชนจีนเข้าไปเกี่ยวข้อง แต่ขอยืนยันว่า จีนไม่สนับสนุนการกระทำใดๆ ที่ไม่ถูกต้อง ที่ไม่ได้มาตรฐาน ตรงนี้คิดว่า น่าจะเป็นการส่งสัญญาณที่ดีจากฝ่ายจีน นายสีหศักดิ์ กล่าว
นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า จากนี้การประสานงานต่อเนื่องจะอยู่ในความรับผิดชอบของนายยศชนัน โดยฝ่ายไทยจะเดินหน้าความร่วมมือทั้งกับจีนและเมียนมา ขณะที่ในภาพรวม นโยบายต่างประเทศของไทยยังยึดการรักษาผลประโยชน์ของประเทศควบคู่กับการสร้างความร่วมมือกับประเทศคู่เจรจา
โดย ฐานิสร์ ทองนอก