ประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ ของฟิลิปปินส์ เรียกร้องให้สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรืออาเซียน ใช้กลไกการประสานงานเพื่อตอบสนองต่อสภาวะฉุกเฉินภายใต้กรอบความตกลงว่าด้วยความมั่นคงทางปิโตรเลียมของอาเซียน (ASEAN Framework Agreement on Petroleum Security: APSA) โดยเร็ว พร้อมทั้งเสนอให้ภูมิภาคเร่งศึกษาแนวทางการสำรองน้ำมันร่วมกัน เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานในเอเชียท่ามกลางภาวะหยุดชะงักของอุปทานพลังงานในปัจจุบัน
ข้อเสนอดังกล่าวมีขึ้นระหว่างที่ประธานาธิบดีมาร์กอสเข้าร่วมการประชุมผู้นำกรอบความร่วมมือ Asia Zero Emission Community (AZEC) Plus Online Summit ผ่านระบบการประชุมทางไกล ตามคำเชิญของซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ในฐานะประธานการประชุม
ทั้งนี้ ผู้นำฟิลิปปินส์ได้นำเสนอประเด็นสำคัญต่อที่ประชุม 3 ข้อ ดังนี้:
- การเปิดใช้งานกลไกตอบสนองต่อสภาวะฉุกเฉิน (Coordinated Emergency Response Mechanism): เรียกร้องให้เริ่มใช้กลไกภายใต้ข้อตกลง APSA โดยเร็ว "กลไกนี้มีอยู่แล้วและควรนำมาทดสอบในตอนนี้ ขณะที่วิกฤตกำลังเกิดขึ้น เพื่อให้ได้บทเรียนที่ทันเหตุการณ์" ปธน.มาร์กอสกล่าว พร้อมเสริมว่า ฟิลิปปินส์ยินดีเป็นเจ้าภาพหรือประธานร่วมในการฝึกซ้อมจำลองสถานการณ์ฉุกเฉินของ APSA เป็นครั้งแรก
- การสำรองน้ำมันร่วมกัน: เสนอให้มีการรับรองผลการศึกษาในระดับภูมิภาคเรื่องการสำรองน้ำมันร่วมกัน โดยต่อยอดจากงานวิจัยของสถาบันวิจัยทางเศรษฐกิจเพื่ออาเซียนและเอเชียตะวันออก (Economic Research Institute for ASEAN and East Asia: ERIA) ที่ได้ศึกษารูปแบบที่มีความเป็นไปได้ไว้แล้ว เช่น การที่แต่ละประเทศจัดทำคลังสำรองของตนเอง ระบบการทำสัญญาจองสิทธิสำรองน้ำมัน (Ticket Stockpiling) และการสำรองน้ำมันร่วมกับประเทศผู้ส่งออกน้ำมันดิบ
- การปรับปรุงขั้นตอนพิธีการต่างๆ: สนับสนุนให้ประเทศต่าง ๆ กำหนดกลไกการรับรองพิธีการการจัดสรรเชื้อเพลิงฉุกเฉินร่วมกัน เพื่อให้มั่นใจว่าเมื่อประเทศใดประสบวิกฤต กระบวนการรับความช่วยเหลือจะมีความชัดเจนและไม่เสียเวลาไปกับความล่าช้าในการดำเนินการ
"ภาวะหยุดชะงักทางพลังงานในปี 2569 กำลังทดสอบความยืดหยุ่นของเอเชีย อย่างไรก็ตาม ผมเชื่อว่านี่เป็นโอกาสให้เราได้สร้างโครงสร้างความมั่นคงทางพลังงานในระดับภูมิภาคที่พวกเราต้องการมานาน" ประธานาธิบดีมาร์กอสกล่าว
ทั้งนี้ AZEC เป็นการประชุมที่ญี่ปุ่นริเริ่มขึ้นในปี 2565 เพื่อรับมือกับความมั่นคงทางพลังงาน โดยการประชุมปีนี้มีผู้นำจากประเทศสมาชิก AZEC อาทิ ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย สิงคโปร์ เวียดนาม ติมอร์เลสเต บังกลาเทศ และไทย รวมถึงผู้แทนระดับรัฐมนตรีจากเกาหลีใต้ ออสเตรเลีย บรูไน อินเดีย ศรีลังกา และจากองค์การระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) และธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) เข้าร่วมการประชุมด้วย