ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ กล่าวว่า เขาจะหยิบยกเรื่องของ จิมมี ไล อดีตเจ้าพ่อวงการสื่อฮ่องกงซึ่งถูกจำคุก ขึ้นมาพูดคุยในระหว่างการประชุมสุดยอดร่วมกับประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ผู้นำจีน ซึ่งท่าทีดังกล่าวของปธน.ทรัมป์อาจเป็นการเพิ่มความขัดแย้งในวาระการประชุมที่ซับซ้อนอยู่แล้วจากผลกระทบของสงครามอิหร่าน
ปธน.ทรัมป์ให้สัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์ Salem News Channel ในวันจันทร์ (4 พ.ค.) โดยเมื่อผู้ดำเนินรายการถามว่าจะหยิบยกเรื่องของไลขึ้นมาพูดคุยในระหว่างการพบปะกับปธน.สีที่ประเทศจีนในวันที่ 14-15 พ.ค.หรือไม่ ปธน.ทรัมป์ตอบว่า "ผมจะหยิบเรื่องนี้ขึ้นมาพูดแน่นอน"
ปธน.ทรัมป์เปิดเผยว่า เขาเคยหยิบยกเรื่องนี้ขึ้นมาพูดคุยเมื่อครั้งที่พบปะกับปธน.สีที่ประเทศเกาหลีใต้เมื่อเดือนต.ค.ปีที่แล้ว โดยในครั้งนั้นเขาได้เรียกร้องให้มีการปล่อยตัวไล
ไล วัย 78 ปี ผู้ก่อตั้งหนังสือพิมพ์แอปเปิล เดลี (Apple Daily) ซึ่งปิดตัวไปแล้วนั้น ได้ถูกตัดสินจำคุก 20 ปีในข้อหาสมคบคิดกับต่างชาติและยุยงปลุกปั่นเมื่อเดือนก.พ.ที่ผ่านมา โดยผู้พิพากษา 3 คนที่ได้รับเลือกจากรัฐบาลจีน ได้ตัดสินให้ไลมีความผิดฐานสมคบคิดเพื่อล็อบบี้สหรัฐฯ และประเทศมหาอำนาจรายอื่น ๆ ให้คว่ำบาตรจีนและฮ่องกง
คำตัดสินดังกล่าวนับเป็นบทลงโทษที่รุนแรงที่สุดเท่าที่เคยมีมาภายใต้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติปี 2563 ของจีน ขณะที่ครอบครัวและผู้สนับสนุนของไลได้ออกมารณรงค์เรียกร้องให้มีการปล่อยตัวเขา โดย เซบาสเตียน ไล บุตรชายของไลกล่าวเมื่อเดือนก.พ.ว่า การเยือนจีนของปธน.ทรัมป์ที่กำลังจะมาถึง อาจเป็นกุญแจสำคัญในการช่วยให้พ่อของเขาได้รับอิสรภาพ
ก่อนหน้านี้ปธน.ทรัมป์เคยให้คำมั่นว่าจะช่วยเหลือไล และยืนยันในระหว่างการหาเสียงว่าการทำให้ไลซึ่งเป็นนักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยได้รับอิสรภาพ ไม่ใช่เรื่องยาก อย่างไรก็ตาม เมื่อปธน.ทรัมป์เข้ารับตำแหน่งวาระที่สองอย่างเป็นทางการ เขากลับพบว่าตนเองต้องเผชิญกับรัฐบาลจีนที่มีท่าทีรุกหนักมากขึ้น และไม่เต็มใจที่จะอ่อนข้อในประเด็นต่าง ๆ ตั้งแต่เรื่องการค้าไปจนถึงความมั่นคงแห่งชาติ
ทั้งนี้ เจ้าหน้าที่ของจีนและฮ่องกงได้ประณามความพยายามใด ๆ ที่จะเข้าแทรกแซงคดีของไลมาโดยตลอด และยืนยันว่าไลได้รับการพิจารณาคดีอย่างยุติธรรมแล้ว