องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส คว้ารางวัลรองชนะเลิศอันดับ 3 จากโครงการ DIGI Data Camp Season 4 - ค่ายสานฝันปั้นอัศวินข้อมูลภาครัฐ ซีซัน 4 จากผลงาน "ศึกชิงบัลลังก์ราชาหนาม ทุเรียนไทย" โดย "ทีมพญานกส้ม" สำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส ได้สร้างสรรค์ผลงานนำเสนอข้อมูล Open Data เกี่ยวกับ "ทุเรียน" ผลไม้ยอดนิยมของไทยในเชิงเปรียบเทียบที่เปิดให้ประชาชนเข้าชมผ่าน Dashboard Data Visualization และสามารถดาวน์โหลดชุดข้อมูลไปใช้วิเคราะห์ต่อได้จริง
นางสาวกนกพร ประสิทธิ์ผล ผู้อำนวยการสำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส และนายเจิดพงษ์ มีศฤงคาร ผู้จัดการฝ่ายผลิตและสร้างสรรค์มัลติมีเดีย ร่วมด้วย "ทีมพญานกส้ม" นำโดย นายณรงค์ศักดิ์ โสมอ่อง หัวหน้างานกราฟิกและวิดีโอสื่อดิจิทัล, นายธนบัตร ลิ้มธนสาร เจ้าหน้าที่เนื้อหาดิจิทัลอาวุโส, นายชาลี นวธราดล เจ้าหน้าที่เนื้อหาดิจิทัล และ นายนพรุจ ลาภเจริญ เจ้าหน้าที่เนื้อหาดิจิทัล ผู้จัดทำผลงานดังกล่าว จากสำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส ขึ้นรับโล่รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 3 จากโครงการ DIGI Data Camp Season 4 โดยได้รับเกียรติจาก นายภราดร ปริศนานันทกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เป็นผู้มอบรางวัล ณ Conference Hall ชั้น 2 สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ)
นายอดิศักดิ์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ รองผู้อำนวยการ ส.ส.ท. ด้านเทคโนโลยี ไทยพีบีเอส กล่าวว่า "ไทยพีบีเอสให้ความสำคัญกับการนำข้อมูล (Data) มาใช้เป็นพื้นฐานในการพัฒนาองค์กรและสร้างคุณค่าต่อสังคมมาอย่างต่อเนื่อง เพราะเราเชื่อว่าข้อมูลที่มีคุณภาพและเข้าถึงได้ จะช่วยให้ประชาชนเข้าใจสถานการณ์ต่าง ๆ ได้อย่างรอบด้าน และตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อเท็จจริง การได้รับรางวัลในครั้งนี้ ไม่ได้สะท้อนเพียงความสามารถของทีมงานในการวิเคราะห์และนำเสนอข้อมูลเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงความมุ่งมั่นของสื่อสาธารณะในการพัฒนานวัตกรรมที่ผสานองค์ความรู้ด้านข้อมูล เทคโนโลยี และการเล่าเรื่องเข้าด้วยกัน เพื่อเปลี่ยนข้อมูลที่ซับซ้อนให้กลายเป็นเนื้อหาที่ประชาชนสามารถเข้าถึง เข้าใจ และนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
ในฐานะสื่อสาธารณะ ไทยพีบีเอสพร้อมสนับสนุนการใช้ประโยชน์จาก Open Data และการขับเคลื่อนสังคมด้วยข้อมูล โดยจะเดินหน้าพัฒนาศักยภาพบุคลากรและต่อยอดการสร้างสรรค์ผลงานด้าน Data Visualization และ Digital Innovation อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ข้อมูลภาครัฐและข้อมูลสาธารณะกลายเป็นทรัพยากรสำคัญในการพัฒนาประเทศและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนต่อไป
นางสาวกนกพร ประสิทธิ์ผล ผู้อำนวยการสำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส กล่าวว่า "ผลงาน ศึกชิงบัลลังก์ราชาหนาม ทุเรียนไทย ถือเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญทำให้เราเห็นศักยภาพของการนำข้อมูลจำนวนมากมาถ่ายทอดให้ประชาชนเข้าถึงและเข้าใจได้ง่าย ผ่านการออกแบบข้อมูลในรูปแบบ Data Visualization และ Interactive Content ที่เปิดโอกาสให้ผู้ชมได้สำรวจ เรียนรู้ และค้นหาคำตอบจากข้อมูลด้วยตนเอง ซึ่งที่ผ่านมาไทยพีบีเอสได้เคยจัดทำงาน Open Data ผ่าน The Visual By Thai PBS ซึ่งโครงการ DIGI Data Camp Season 4 นับเป็นโอกาสที่ดีที่ไทยพีบีเอสจะต่อยอดแนวคิดและพัฒนาศักยภาพของทีมงาน ในการรวบรวม คัดกรอง วิเคราะห์ และออกแบบการนำเสนอที่ช่วยเปลี่ยนข้อมูลที่ซับซ้อนให้กลายเป็น "องค์ความรู้" ที่ประชาชนสามารถนำไปใช้ได้จริง เพื่อยกระดับการสื่อสารของสื่อสาธารณะให้ตอบโจทย์ยุคดิจิทัล และส่งเสริมให้ประชาชนสามารถใช้ข้อมูลในการทำความเข้าใจสังคมและตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อเท็จจริงได้ดียิ่งขึ้น"
นายณรงค์ศักดิ์ โสมอ่อง หัวหน้างานกราฟิกและวิดีโอสื่อดิจิทัล สำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส กล่าวเพิ่มเติมถึงความท้าทายในการออกแบบดีไซน์ข้อมูลว่า "ความท้าทายของผลงานดังกล่าวไม่ได้อยู่ที่การมีข้อมูลจำนวนมาก แต่อยู่ที่วิธีการจะทำอย่างไรให้ข้อมูลเหล่านั้นถูกแปลงเป็นภาพ เป็นกราฟที่น่าสนใจ ดูแล้วเข้าใจง่าย และชวนให้ผู้ชมอยากมีส่วนร่วมกับข้อมูลมากขึ้น ทีมออกแบบจึงต้องทำงานร่วมกับทีมคอนเทนต์อย่างใกล้ชิด ตั้งแต่การศึกษาประวัติศาสตร์ทุเรียน ความสำคัญทางเศรษฐกิจ พฤติกรรมผู้บริโภค ไปจนถึงข้อมูลการนำเข้าและส่งออกทุเรียนไทย ก่อนนำข้อมูลทั้งหมดมาวิเคราะห์ จัดลำดับความสำคัญ และออกแบบเป็นกราฟ อินโฟกราฟิก และ Interactive Visualization ที่ช่วยให้ผู้ชมเห็นภาพรวมของเรื่องราวได้อย่างชัดเจน
ประสบการณ์จากการทำงานชิ้นนี้ยังเป็นต้นทุนสำคัญในการพัฒนางาน Open Data ของไทยพีบีเอส เพราะทำให้คนทำงานเข้าใจว่าการเปิดเผยข้อมูลเพียงอย่างเดียวอาจยังไม่พอ แต่จำเป็นต้องออกแบบวิธีการเข้าถึงและการใช้งานข้อมูลให้เป็นมิตรกับผู้ใช้งานอีกด้วย"
โครงการ DIGI Data Camp Season 4 จัดขึ้นโดยสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หรือ DGA ภายใต้สถาบันนวัตกรรมและธรรมาภิบาลข้อมูล (DIGI) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและพัฒนาทักษะให้บุคลากรภาครัฐ มีความรู้ ความเข้าใจ ความพร้อมในการขับเคลื่อนงานด้านการวิเคราะห์ข้อมูล เกิดการนำองค์ความรู้ Data Management, Data Analytics, Data Visualization ไปปรับใช้ภายในองค์กร เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายและการบริหารจัดการองค์กรให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผล เกิดเครือข่ายผู้ใช้ประโยชน์ข้อมูล (Data Community) และเปิดโอกาสให้เกิดการมีส่วนร่วมและการทำงานร่วมกันระหว่างบุคลากรภาครัฐ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะและนำไปสู่การขยายผลได้ ภายใต้แนวคิด "Data Driven Organization" ซึ่งภายในงานยังมีการบรรยายในหัวข้อ "From Data Quality to Data Transparency : ยกระดับการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐสู่ความโปร่งใสของประเทศไทย" โดย พันตำรวจโท สิริพงษ์ ศรีตุลา รองเลขาธิการคณะกรรมการ ป.ป.ท. อีกทั้งมีการเยี่ยมชมบูธนำเสนอผลงานที่ผ่านการคัดเลือกจากการประกวดอีกด้วย ซึ่งในปีนี้มีผู้ผ่านการคัดเลือกและได้รับรางวัลเป็นจำนวน 8 ทีม จากทีมที่เข้าร่วมโครงการทั้งหมด 465 ทีม ได้แก่
- รางวัลชนะเลิศ
ทีม EqualHousing Lab หน่วยงาน : การเคหะแห่งชาติ จากผลงาน "ระบบคาดการณ์และแจ้งเตือนการผิดชำระหนี้ล่วงหน้า"
- รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1
ทีม ที่สุดของแจ้ หน่วยงาน : การรถไฟแห่งประเทศไทย , โรงเรียน วัดราชโอรส จากผลงาน "Maintenance Insight Platform การซ่อมบำรุงรถจักรและล้อเลื่อน"
- รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2
ทีม รวมพลัง อส. หน่วยงาน : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช จากผลงาน "เงินอุทยานแห่งชาติกับการพัฒนาประเทศ"
- รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 3
ทีม พญานกส้ม หน่วยงาน : องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย จากผลงาน "ศึกชิงบัลลังก์ราชาหนามทุเรียนไทย"
- รางวัล Popular Vote ขวัญใจประชาชน
ทีม Next Station ... อุดมสุข หน่วยงาน : ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร จากผลงาน "ชุมชนฟิน Insight แพลตฟอร์มชุมชนอัจฉริยะ"
- รางวัลชมเชย 3 รางวัล
- ทีม HAI Quality Data หน่วยงาน : สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) จากผลงาน "ศักยภาพโรงพยาบาลไทยในยุคข้อมูลดิจิทัล"
- ทีม CDD AI หน่วยงาน : กรมการพัฒนาชุมชน จากผลงาน "CDD Village Oracle ข้อมูล 7 มิติ จาก 70,473 หมู่บ้าน"
- ทีม เป็ดน้อย ร้อยหน้าที่ หน่วยงาน : กรมส่งเสริมการเกษตร จากผลงาน "สถานการณ์เพาะปลูกข้าว จังหวัดฉะเชิงเทรา ฤดูนาปี 2568/69"
สำหรับผลงาน ศึกชิงบัลลังก์ราชาหนาม "ทุเรียนไทย" เป็น Dashboard Open Data ที่นำเสนอข้อมูลการวิเคราะห์แนวโน้มราคาและคุณภาพทุเรียนให้กับผู้บริโภค เกษตรกร หรือผู้ประกอบการ ทั้งแบบเรียลไทม์และย้อนหลัง รวมถึงเป็นข้อมูลเชิงลึกให้ภาครัฐสามารถวางแผนกลยุทธ์การส่งออกและเจรจาการค้าในตลาดโลกได้อย่างแข็งแกร่งขึ้น โดยทางทีมผู้จัดทำได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของ ทุเรียน ซึ่งเป็นผลผลิตทางการเกษตรที่มีมูลค่าการส่งออกมากเป็นอันดับ 2 ของไทย รองจากข้าว แต่ไทยกำลังประสบปัญหาการส่งออกทุเรียนจากสารปนเปื้อนและภัยธรรมชาติ รวมถึงการสวมสิทธิ์เป็นผู้ส่งออกทุเรียนสดจากต่างประเทศ รับชมผลงานดังกล่าวได้ที่ https://data.go.th/blog/thaipbs-durain
การได้รับรางวัลในครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงบทบาทของไทยพีบีเอสในการเป็นสื่อสาธารณะที่ร่วมขับเคลื่อนการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล และส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมการใช้ประโยชน์จากข้อมูลภาครัฐ เพื่อประโยชน์ของประเทศมากยิ่งขึ้น นับเป็นอีกหนึ่งความสำเร็จที่ต่อยอดจากผลงาน The Visual By Thai PBS "ปอกเรื่องราวใต้เปลือก ศึกชิงบัลลังก์ราชาหนาม (Throne of Thorns)" ที่ทีมไทยพีบีเอสได้มุ่งพัฒนานำเสนอข้อมูล Data Visualization เพื่อสะท้อนมูลค่าการตลาดของทุเรียนไทยในปัจจุบัน ที่ต้องแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้าน สามารถรับชมผลงานได้ที่ www.thaipbs.or.th/TheVisualDurian