ตัวแทนรัฐบาลกลางออสเตรเลียขึ้นแก้ต่างต่อศาลสูงในวันนี้ (4 พ.ย.) เพื่อปกป้องกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีมีบัญชีโซเชียลมีเดีย ซึ่งเป็นกฎหมายฉบับแรกของโลก โดยยืนยันว่าการจำกัดเสรีภาพในการแสดงออกทางการเมืองดังกล่าวเป็นเพียงมาตรการระดับเล็กน้อย มีความชอบธรรม และไม่เลือกข้างทางการเมือง หลังจากเรดดิต (Reddit) ยื่นฟ้องคัดค้าน
หลังกฎหมายมีผลบังคับใช้มาเกือบหนึ่งปี เรดดิตพร้อมด้วยกลุ่มเคลื่อนไหวสายอิสรนิยม (Libertarian) ได้ยื่นฟ้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนกฎหมาย โดยแย้งว่าข้อห้ามนี้ขัดต่อรัฐธรรมนูญและลิดรอนเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นที่ได้รับการคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญ
สตีเฟน ลอยด์ ทนายความตัวแทนรัฐบาล โต้แย้งข้ออ้างของเรดดิตที่ระบุว่ากฎหมายลิดรอนเสรีภาพเยาวชนเกินกว่าเหตุ โดยยืนยันว่า ข้อห้ามนี้เป็นมาตรการเพียงเล็กน้อยที่มีผลเชิงบวกชัดเจน และเป็นมาตรการลดความเสี่ยงจากอันตรายที่จำเป็นสำหรับเด็ก
ลอยด์แถลงต่อคณะตุลาการศาลสูงทั้ง 7 ท่านในวันที่สองของการไต่สวนว่า กฎหมายนี้ สร้างภาระทางอ้อมและกระทบสิทธิน้อย โดยลดทอนความสามารถในการส่งและรับข้อมูลออนไลน์ของเด็กลงเพียงเล็กน้อย แต่เด็กยังคงเปิดดูเนื้อหาบางส่วนได้โดยไม่ต้องมีบัญชีผู้ใช้ พร้อมย้ำว่าข้อห้ามนี้ เป็นกลาง ไม่ได้มุ่งปิดกั้นการแสดงความเห็นทางการเมืองฝ่ายใดเป็นพิเศษ
สำหรับบทลงโทษ กฎหมายฉบับนี้ไม่เอาผิดเด็กหรือผู้ปกครอง แต่หากแพลตฟอร์มไม่ปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเป็นระบบ ก็อาจถูกปรับสูงถึง 99 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย (ราว 68.97 ล้านดอลลาร์สหรัฐ)
ผลการศึกษาหลายชิ้น รวมถึงรายงานจากคณะกรรมาธิการความปลอดภัยทางออนไลน์ของออสเตรเลีย (eSafety Commissioner) พบว่า เด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีส่วนใหญ่ยังคงเข้าใช้โซเชียลมีเดีย ซึ่งรัฐบาลระบุว่ากำลังเตรียมยื่นฟ้องดำเนินคดีเพื่อบังคับใช้กฎหมาย
ลอยด์ระบุว่า ยังไม่แน่ชัดว่าการที่แพลตฟอร์มไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย เป็นผลมาจากจุดอ่อนของเทคโนโลยีตรวจสอบอายุ หรือเป็นเพราะแพลตฟอร์มล้มเหลวในการนำไปปรับใช้กันแน่ แต่เขายืนยันว่ากฎหมายนี้จะยังคงตอบโจทย์เป้าหมายของรัฐบาลในการคุ้มครองเยาวชนได้ไม่เปลี่ยนแปลง
ทั่วโลกกำลังจับตาคดีนี้อย่างใกล้ชิด เพราะหากฝ่ายผู้ฟ้องชนะคดี ก็จะกลายเป็นอุปสรรคครั้งใหญ่ไม่เพียงแต่สำหรับออสเตรเลีย แต่รวมถึงฝ่ายนิติบัญญัติทั่วโลกที่ได้ออกกฎหมายตามมาในลักษณะเดียวกันเพื่อปกป้องสุขภาพกายและสุขภาพจิตของเด็กในยุคดิจิทัล ทั้งนี้ ศาลสูงออสเตรเลียได้เสร็จสิ้นการไต่สวนนัดนี้แล้ว และจะนัดอ่านคำพิพากษาในภายหลัง
โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/ปรียพรรณ มีสุข