นายกรัฐมนตรีและประธานาธิบดีสหรัฐอเมริการ่วมลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทยสหรัฐฯ (Joint Statement on ART) ยืนยันการเจรจาในสาระสำคัญได้ข้อสรุปแล้ว นับเป็นก้าวสำคัญของความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศ มุ่งสร้างความชัดเจนด้านการค้า รักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดสหรัฐฯ เพิ่มความเชื่อมั่นให้ผู้ประกอบการและนักลงทุน พร้อมเดินหน้าจัดทำความตกลงฉบับสมบูรณ์ตามขั้นตอนของทั้งสองประเทศ
นายเอกภพ เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย และนายโดนัลด์ ทรัมป์ (H.E. Mr. Donald Trump) ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ร่วมลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างสหรัฐอเมริกาและราชอาณาจักรไทย (Joint Statement on an Agreement Between the United States of America and the Kingdom of Thailand on Reciprocal Trade: ART) เมื่อวานนี้ (17 พ.ย.) เวลา 19.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ ก่อนการประชุมสุดยอดอาเซียนสหรัฐฯ สมัยพิเศษ
ในโอกาสนี้ นายกรัฐมนตรีแสดงความยินดีที่ได้พบกับประธานาธิบดีสหรัฐฯ อีกครั้ง พร้อมยืนยันความมุ่งมั่นของไทยในการกระชับความสัมพันธ์และความเป็นหุ้นส่วนที่มีมายาวนานระหว่างสองประเทศ โดยยินดีที่การเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Agreement on Reciprocal Trade: ART) สามารถบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญร่วมกันแล้ว ถือเป็นความคืบหน้าสำคัญที่จะช่วยสร้างความชัดเจนและความมั่นคงทางการค้า เพิ่มความเชื่อมั่นให้ภาคธุรกิจและนักลงทุน รวมทั้งเปิดโอกาสใหม่ด้านการค้าและการลงทุน เพื่อให้ประชาชนของทั้งสองประเทศได้รับประโยชน์ร่วมกัน ทั้งนี้ ไทยพร้อมขยายความร่วมมือกับสหรัฐฯ ในด้านอื่น ๆ ที่มีผลประโยชน์ร่วมกัน เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น
การเจรจาครั้งนี้มีความสำคัญต่อประเทศไทย ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงนโยบายภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ซึ่งส่งผลกระทบต่อประเทศคู่ค้าทั่วโลก
ในการเจรจาครั้งนี้ นายกรัฐมนตรีฯ และคณะรัฐมนตรี มอบหมายให้นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.พาณิชย์ เป็นผู้นำการเจรจาฝ่ายไทย โดยทำงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในนามทีมไทยแลนด์ ตลอดกระบวนการเจรจา ทีมไทยแลนด์ได้หารือกับภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากทุกภาคส่วน เพื่อนำข้อเสนอและข้อกังวลมาประกอบการกำหนดท่าทีของไทย และหาข้อสรุปที่คำนึงถึงผลประโยชน์ของประเทศและผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย
สำหรับการบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของ ART จึงมีความสำคัญต่อการรักษาตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดส่งออกอันดับหนึ่งของไทย ความคืบหน้าครั้งนี้ช่วยลดความไม่แน่นอนด้านการค้า และเพิ่มโอกาสให้สินค้าไทยได้รับอัตราภาษีที่สามารถแข่งขันกับประเทศอื่นในภูมิภาคได้ ผู้ส่งออกและนักลงทุนจึงสามารถวางแผนธุรกิจได้อย่างมั่นใจมากขึ้น
ขณะเดียวกัน ยังเปิดโอกาสให้ทั้งสองประเทศขยายความร่วมมือด้านการค้า การลงทุน เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยและสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้แก่ผู้ประกอบการและประชาชนในระยะยาว
โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เน้นย้ำว่า แถลงการณ์ร่วมครั้งนี้เป็นการยืนยันอย่างเป็นทางการจากผู้นำทั้งสองประเทศว่า การเจรจาในสาระสำคัญได้ข้อสรุปแล้ว
*ขั้นตอนต่อไปเร่งเดินหน้าความตกลงฉบับสมบูรณ์
สำหรับขั้นต่อไป ทั้งสองฝ่ายจะจัดทำและตรวจสอบรายละเอียดทางกฎหมายให้ครบถ้วนและชัดเจนก่อนลงนามความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์ จากนั้นจะดำเนินการตามขั้นตอนกฎหมายภายในของแต่ละประเทศ
สำหรับประเทศไทย รัฐบาลจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องก่อนเสนอความตกลงต่อรัฐสภา โดยนำผลการรับฟังไปประกอบการพิจารณาตามกระบวนการที่กฎหมายและรัฐธรรมนูญกำหนด
การลงนามครั้งนี้เป็นก้าวสำคัญที่ยืนยันว่าไทยและสหรัฐฯ สามารถบรรลุข้อสรุปการเจรจาในสาระสำคัญร่วมกันแล้ว เพื่อรักษาตลาดส่งออก เพิ่มโอกาสทางการค้าและการลงทุน และสร้างความมั่นใจให้ภาคธุรกิจไทยสามารถแข่งขันในตลาดโลกได้อย่างต่อเนื่อง โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าว
*พาณิชย์ ยืนยัน Joint Statement ART ไทย-สหรัฐฯ ยังไม่ลดภาษีทันที และไม่ลดภาษีสินค้า สหรัฐฯ ทุกรายการ
กระทรวงพาณิชย์ ชี้แจงถึงกรณีที่มีความเข้าใจคลาดเคลื่อนในสังคมว่า ไทยจะยกเลิกภาษีนําเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ ทั้งหมด ภายหลังการลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ระหว่างนายกรัฐมนตรีกับประธานาธิบดีสหรัฐฯ ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ ว่า แถลงการณ์ร่วมดังกล่าวเป็นการยืนยันว่าไทยและสหรัฐฯ ได้ข้อสรุปในสาระสําคัญของการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทยสหรัฐฯ (Agreement on Reciprocal Trade: ART) แล้วเท่านั้น ยังไม่ใช่การลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์ และไม่มีผลให้ไทยต้องปรับลดภาษีนําเข้าแต่อย่างใด
กระทรวงพาณิชย์ ยืนยันว่า ไทยยังไม่ลดภาษีนําเข้าสินค้าสหรัฐฯ ในทันที ปัจจุบันสินค้าที่นําเข้าจากสหรัฐฯ ยังคงเสียภาษีนําเข้าในอัตราเดิมทุกรายการ การปรับลดภาษีภายใต้ ART จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อทั้งสองฝ่ายได้มีกระบวนการขัดเกลาถ้อยคําทางกฎหมายและลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์แล้ว ไทยได้ดําเนินกระบวนการภายในตามที่กฎหมายและรัฐธรรมนูญกําหนดครบถ้วน และความตกลงมีผลใช้บังคับ กระทรวงพาณิชย์ ชี้แจงเพิ่มเติมว่า ไทยไม่ได้ลดภาษีนําเข้าสินค้าสหรัฐฯ ทุกรายการ โดยการลดภาษี เป็นองค์ประกอบหนึ่งของความตกลงทางการค้าที่ไทยจัดทํากับประเทศคู่ค้า ซึ่งการปรับลดภาษีจะเริ่มเมื่อความตกลงมีผลใช้บังคับ และเป็นไปตามตารางข้อผูกพันที่กําหนดเงื่อนไขไว้เป็นรายสินค้า ทั้งนี้ ART ก็ยึดหลักการเดียวกัน ตลอดการเจรจา ทีมไทยแลนด์ได้หารือกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างใกล้ชิด เพื่อคํานึงถึงผลกระทบต่อผู้ผลิต เกษตรกร และผู้ประกอบการไทยอย่างรอบด้าน
ทั้งนี้ ภายหลังการลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์ รัฐบาลจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ก่อนเสนอต่อรัฐสภาเพื่อพิจารณาตามกระบวนการที่กฎหมายกําหนดอย่างโปร่งใส โดยยึดผลประโยชน์ของประเทศเป็นที่ตั้ง เพื่อให้ความตกลง ART ช่วยรักษาตลาดส่งออกที่สําคัญของไทย ควบคู่กับการปกป้องภาคการผลิตที่อ่อนไหวของประเทศ
ศุภจี ยันเจรจารอบคอบ คุ้มครองส่งออก เร่งเจรจาภาษี 301 เหลือ 10%
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.พาณิชย์ เปิดเผยว่า การเจรจาของไทยใช้เวลาอย่างรอบคอบ เพราะต้องการให้มั่นใจว่า เงื่อนไขต่าง ๆ อยู่ในกรอบที่ประเทศรับได้ และไม่สร้างผลกระทบเกินสมควรต่อเกษตรกร ผู้ประกอบการ SME ภาคอุตสาหกรรม ผู้ส่งออก ผู้บริโภค รวมถึงการลงทุนและการจ้างงานในประเทศ
เราใช้เวลาเพราะต้องการมั่นใจว่าสิ่งที่เราเปิด เป็นไปตามหลักเกณฑ์และกรอบที่เราวางไว้ และไม่ทำให้ประเทศเสียประโยชน์มากเกินไป ถ้ายอมง่าย ๆ ก็จบไปตั้งแต่ปีที่แล้ว แต่เราเจรจาจนถึงจุดที่คิดว่าลงตัวที่สุด นางศุภจี กล่าว
นางศุภจี กล่าวว่า การลงนาม Joint Statement ทำให้ไทยมีฐานในการเจรจาว่า แม้ตัว ART ฉบับสมบูรณ์ยังอยู่ระหว่างจัดทำ แต่ทั้งสองฝ่ายได้บรรลุข้อตกลงในสาระสำคัญแล้ว จึงควรได้รับการปฏิบัติในระดับเดียวกับประเทศที่มีความตกลง ART
วันนี้เซ็นแล้วก็คุยเลย เพราะสิ่งที่ตกลงกันไว้คือ เมื่อเราบรรลุข้อตกลงในสาระสำคัญและผู้นำสองประเทศลงนามแล้ว ก็ขอให้ถือเสมือนว่าเราอยู่ในสถานะเดียวกับประเทศที่เซ็น ART แล้ว จากนี้เราก็ต้องเดินหน้าเจรจาให้ลดลงมาอยู่ที่ 10% นางศุภจี กล่าว
ทั้งนี้ นางศุภจี กล่าวว่า สหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย โดยปี 2568 ไทยส่งออกสินค้าไปสหรัฐฯ มูลค่าราว 2.37 ล้านล้านบาท เชื่อมโยงกับการจ้างงานในประเทศประมาณ 1.25 ล้านคน การบรรลุข้อตกลงครั้งนี้จึงช่วยสร้างความมั่นใจให้ผู้ส่งออก โรงงาน SME และแรงงานจำนวนมาก
อย่างน้อยเราปกป้องรายได้ส่งออกอันดับ 1 ของประเทศไว้ ผู้ประกอบการทั้งรายใหญ่และรายเล็กที่ทำมาค้าขายกับอเมริกาจะมีความมั่นใจมากขึ้นว่า ยังสามารถส่งสินค้าออกไปได้ และยังแข่งขันกับประเทศอื่นได้ นางศุภจี กล่าว
นางศุภจี กล่าวว่า การเปิดตลาดให้สหรัฐฯ ไม่ได้หมายถึงการเปิดทุกอย่างแบบไม่มีเงื่อนไข เพราะไทยมี FTA กับหลายประเทศอยู่แล้ว ทั้งอาเซียน ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ สินค้าที่เปิดเพิ่มจึงเน้นการเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภคและภาคธุรกิจ โดยเฉพาะสินค้าที่ไทยไม่มี ผลิตไม่เพียงพอ หรือจำเป็นต่อความมั่นคงด้านอาหารและพลังงาน
ในกรณีสินค้าที่อาจกระทบผู้ผลิตในประเทศ ไทยยังสามารถใช้กลไกโควตา จำกัดปริมาณนำเข้า หรือมาตรการดูแลเยียวยา รวมถึงประเมินอุปสงค์ อุปทาน และกำลังผลิตในประเทศก่อนเปิดตลาด เพื่อไม่ให้สินค้านำเข้ากระทบผู้ประกอบการไทยเกินสมควร
อย่างไรก็ตาม ในโครงสร้างมาตรการภาษีของสหรัฐฯ ปัจจุบันมีสินค้าส่งออกไทยส่วนหนึ่งที่ได้รับการยกเว้นจากมาตรการเพิ่มเติม ขณะที่อีกส่วนยังอยู่ภายใต้ Section 301 หรือ Section 232 ไทยจึงยังมีพื้นที่ในการขอรายการยกเว้นเพิ่มเติม โดยรายละเอียดจะเปิดเผยเมื่อเข้าสู่ขั้นตอนทางกฎหมายและประชาพิจารณ์
นางศุภจี กล่าวว่า จุดสำคัญที่ไทยจะเร่งดำเนินการต่อทันที คือ การเจรจากับสหรัฐฯ เพื่อให้อัตราภาษีภายใต้มาตรา 301 ในประเด็นแรงงานบังคับ จากเดิมที่ไทยอยู่ในอัตรา 12.5% ปรับลงมาอยู่ที่ 10% เท่ากับประเทศที่มีความตกลง ART แล้ว เช่น กัมพูชา อินโดนีเซีย และมาเลเซีย
โดยหลังจากนี้ ฝ่ายกฎหมายของไทยและสหรัฐฯ จะเข้าสู่ขั้นตอนขัดเกลาถ้อยคำในร่างความตกลง ซึ่งคาดว่า อาจใช้เวลาราว 2 เดือน ก่อนนำเสนอ ครม. จากนั้นจึงเข้าสู่การรับฟังความคิดเห็นและการพิจารณาของรัฐสภา กระบวนการทั้งหมดอาจใช้เวลาอีกหลายเดือนก่อน ART มีผลบังคับใช้จริง
วันนี้สิ่งสำคัญคือ เราบรรลุข้อสรุปร่วมกันแล้ว ตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทยได้รับการปกป้องในระดับหนึ่ง และเรามีความชัดเจนมากขึ้นในการแข่งขันกับประเทศอื่น ส่วนรายละเอียดที่เหลือจะต้องเปิดเผยและอธิบายต่อประชาชนตามกระบวนการทุกขั้นตอน นางศุภจี กล่าว
นอกจากนี้ นางศุภจี กล่าวถึง กรณีมาตรการควบคุมชิปขั้นสูงของสหรัฐฯ ว่า จากข้อมูลเบื้องต้น ชิปประเภทที่เข้าข่ายข้อจำกัดคิดเป็นเพียงประมาณ 0.7% ของการนำเข้าชิปของไทยทั้งหมด จึงยังไม่เห็นผลกระทบในวงกว้าง แต่กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม และกระทรวงการคลังจะร่วมประเมินรายละเอียดเพิ่มเติมต่อไป
โดย ฐานิสร์ ทองนอก/รัชดา คงขุนเทียน