สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร--2 มิ.ย.--บิสนิวส์
รายงานสถานการณ์สินค้าเกษตร
1. สถานการณ์สินค้า
1.1 สินค้าที่มีปัญหา
สัปดาห์นี้ไม่มีสินค้าที่มีปัญหา
1.2 สินค้าที่ต้องคอยเฝ้าระวัง
สัปดาห์นี้ไม่มีสินค้าที่ต้องคอยเฝ้าระวัง
2. สถานการณ์สินค้าเกษตรที่สำคัญ
2.1 ถั่วเหลืองฤดูแล้งราคาโน้มต่ำลง
ในปี 2542 รัฐบาลมีนโยบายให้นำเข้าเมล็ดถั่วเหลืองเสรี ไม่จำกัดปริมาณอัตราภาษีนำเข้าร้อยละ 0 โดยมีมาตรการคุ้มครองเกษตรผู้ปลูกถั่วเหลืองด้วยการกำหนดราคารับซื้อเมล็ดถั่วเหลืองขั้นต่ำที่ผู้นำเข้าต้องรับซื้อกิโลกรัมละ 10.00 บาท ณ ไร่นา หรือกิโลกรัมละ 11.00 บาท ณ หน้าโรงงานสกัด กทม. เช่นเดียวกับปี 2541 แต่เนื่องจากถั่วเหลืองฤดูแล้งที่ออกสู่ตลาดในช่วงเดือนมีนาคม - พฤษภาคมซึ่งปกติมีคุณภาพดี ความชื้นต่ำ กลับต้องมาเจอสภาวะฝนตกมาโดยตลอดในช่วงการเก็บเกี่ยว ทำให้คุณภาพผลผลิตถั่วเหลืองต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่โรงงานสกัดน้ำมันกำหนด คือความชื้นไม่ต่ำกว่า 13% สิ่งเจือปนไม่เกิน 3%
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากขณะนี้การเก็บเกี่ยวถั่วเหลืองฤดูแล้งสิ้นสุดลงแล้ว ผลผลิตอยู่ในมือเกษตรกรไม่มากนัก ราคาที่โน้มต่ำลงจะส่งผลกระทบต่อเกษตรกรบางรายเท่านั้น ส่งผลให้ราคาถั่วเหลืองที่เกษตรกรขายได้ในเดือนพฤษภาคม 2542 (เฉลี่ย 2 สัปดาห์) ลดลงเหลือเพียงกิโลกรัมละ 8.84 บาท ต่ำกว่าราคาที่ขายได้ในช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมาซึ่งกิโลกรัมละ 10.80 บาท ประมาณร้อยละ 18 และต่ำกว่าราคาในเดือนเมษายน 2542 ซึ่งขายได้กิโลกรัมละ 9.37 บาท
ราคาถั่วเหลืองที่เกษตรกรขายได้
หน่วย : บาท/กก.
ปี มค. กพ. มีค. เมย. พค.
2541 12.27 11.90 11.42 10.52 10.84
2542 10.16 9.83 9.72 9.37 8.84 (เฉลี่ย 2 สัปดาห์)
2.2 กุ้งทะเล : กุ้งทะเลกับกฎหมายห้ามนำเข้าของสหรัฐฯ ฉบับใหม่จากกรณีที่ประเทศไทย อินเดีย ปากีสถาน และมาเลเซีย ได้ร่วมกันยื่นฟ้องร้องสหรัฐฯ ต่อองค์การการค้าโลก (WTO) เรื่องการห้ามนำเข้ากุ้งทะเลจากประเทศที่จับกุ้งโดยไม่ติดเครื่องมือแยกเต่าทะเลออกจากอวนลากกุ้ง (TEDS) เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2539 ซึ่ง WTO ได้ตัดสินให้ผู้ฟ้องร้องเป็นฝ่ายชนะเมื่อเดือนพฤษภาคม 2541 รวมทั้งองค์กรอุทธรณ์ของ WTO ที่ได้ตัดสินว่า การห้ามนำเข้ากุ้งทะเลของสหรัฐฯ ขัดต่อกฎเกณฑ์การค้าโลก และให้สหรัฐฯ แก้ไขระเบียบการนำเข้าใหม่ โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 6 พฤศจิกายน 2541
ต่อมาเมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2542 สหรัฐฯ ได้ออกประกาศร่างระเบียบการนำเข้ากุ้งใหม่ ทั้งนี้ นายเกริกไกร จีระแพทย์ ผู้แทนถาวรไทยประจำองค์การการค้าโลก แจ้งว่า ฝ่ายผู้ฟ้องร้อง ได้มีหนังสือถึงสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 22 เมษายนที่ผ่านมา เพื่อชี้แจงว่ามาตรการใหม่ของสหรัฐฯ ควรมีการปรับปรุงเพื่อให้เป็นไปตามคำตัดสินของ WTO ซึ่งกำหนดให้ขั้นตอนการออกใบรับรองให้นำเข้ากุ้งของสหรัฐฯ จะต้องมีลักษณะที่คาดการณ์ล่วงหน้าได้ แต่ใน Section 609 ของระเบียบการนำเข้าใหม่ กำหนดให้รัฐบาลสหรัฐฯ พิจารณาออกใบรับรองใหม่ทุกปี รวมทั้งให้ดุลยพินิจแก่กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ กว้างเกินไปในการพิจารณาคำขอใบรับรองจากประเทศผู้ส่งออก ดังนั้นควรมีการปรับปรุงแก้ไข
อย่างไรก็ตาม ตามกฎของ WTO สหรัฐฯ มีเวลาในการแก้ไขมาตรการให้สอดคล้องกับคำตัดสินในคดีนี้จนถึงต้นเดือนธันวาคม 2542 หลังจากนั้นหากประเทศผู้ฟ้องเห็นว่ามาตรการของสหรัฐฯ ยังไม่สอดคล้องกับคำตัดสินและหากไม่สามารถตกลงกันได้ก็สามารถฟ้องร้อง WTO ให้พิจารณาได้อีก
ข้อคิดเห็น
การดำเนินการของผู้ฟ้องร้องต่อสหรัฐฯ ภายใต้การดำเนินงานของ WTO คาดว่าจะไม่ยุติลงง่าย ๆ โดยเฉพาะการที่ฝ่ายอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของสหรัฐฯ ยังคงกดดันฝ่ายบริหาร โดยการยื่นฟ้องรัฐบาลสหรัฐฯ ต่อศาลการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นศาลภายในของสหรัฐฯ โดยให้ห้ามนำเข้ากุ้งจากทุกประเทศที่ไม่ได้ใบรับรอง แม้จะเป็นกุ้งที่จับโดยใช้ TEDS หรือโดยสภาวะที่ไม่เป็นอันตรายแก่เต่าทะเลก็ตาม
--รายงานสถานการณ์สินค้าเกษตรประจำวันที่ 10 - 16 พ.ค. 2542--
รายงานสถานการณ์สินค้าเกษตร
1. สถานการณ์สินค้า
1.1 สินค้าที่มีปัญหา
สัปดาห์นี้ไม่มีสินค้าที่มีปัญหา
1.2 สินค้าที่ต้องคอยเฝ้าระวัง
สัปดาห์นี้ไม่มีสินค้าที่ต้องคอยเฝ้าระวัง
2. สถานการณ์สินค้าเกษตรที่สำคัญ
2.1 ถั่วเหลืองฤดูแล้งราคาโน้มต่ำลง
ในปี 2542 รัฐบาลมีนโยบายให้นำเข้าเมล็ดถั่วเหลืองเสรี ไม่จำกัดปริมาณอัตราภาษีนำเข้าร้อยละ 0 โดยมีมาตรการคุ้มครองเกษตรผู้ปลูกถั่วเหลืองด้วยการกำหนดราคารับซื้อเมล็ดถั่วเหลืองขั้นต่ำที่ผู้นำเข้าต้องรับซื้อกิโลกรัมละ 10.00 บาท ณ ไร่นา หรือกิโลกรัมละ 11.00 บาท ณ หน้าโรงงานสกัด กทม. เช่นเดียวกับปี 2541 แต่เนื่องจากถั่วเหลืองฤดูแล้งที่ออกสู่ตลาดในช่วงเดือนมีนาคม - พฤษภาคมซึ่งปกติมีคุณภาพดี ความชื้นต่ำ กลับต้องมาเจอสภาวะฝนตกมาโดยตลอดในช่วงการเก็บเกี่ยว ทำให้คุณภาพผลผลิตถั่วเหลืองต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่โรงงานสกัดน้ำมันกำหนด คือความชื้นไม่ต่ำกว่า 13% สิ่งเจือปนไม่เกิน 3%
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากขณะนี้การเก็บเกี่ยวถั่วเหลืองฤดูแล้งสิ้นสุดลงแล้ว ผลผลิตอยู่ในมือเกษตรกรไม่มากนัก ราคาที่โน้มต่ำลงจะส่งผลกระทบต่อเกษตรกรบางรายเท่านั้น ส่งผลให้ราคาถั่วเหลืองที่เกษตรกรขายได้ในเดือนพฤษภาคม 2542 (เฉลี่ย 2 สัปดาห์) ลดลงเหลือเพียงกิโลกรัมละ 8.84 บาท ต่ำกว่าราคาที่ขายได้ในช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมาซึ่งกิโลกรัมละ 10.80 บาท ประมาณร้อยละ 18 และต่ำกว่าราคาในเดือนเมษายน 2542 ซึ่งขายได้กิโลกรัมละ 9.37 บาท
ราคาถั่วเหลืองที่เกษตรกรขายได้
หน่วย : บาท/กก.
ปี มค. กพ. มีค. เมย. พค.
2541 12.27 11.90 11.42 10.52 10.84
2542 10.16 9.83 9.72 9.37 8.84 (เฉลี่ย 2 สัปดาห์)
2.2 กุ้งทะเล : กุ้งทะเลกับกฎหมายห้ามนำเข้าของสหรัฐฯ ฉบับใหม่จากกรณีที่ประเทศไทย อินเดีย ปากีสถาน และมาเลเซีย ได้ร่วมกันยื่นฟ้องร้องสหรัฐฯ ต่อองค์การการค้าโลก (WTO) เรื่องการห้ามนำเข้ากุ้งทะเลจากประเทศที่จับกุ้งโดยไม่ติดเครื่องมือแยกเต่าทะเลออกจากอวนลากกุ้ง (TEDS) เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2539 ซึ่ง WTO ได้ตัดสินให้ผู้ฟ้องร้องเป็นฝ่ายชนะเมื่อเดือนพฤษภาคม 2541 รวมทั้งองค์กรอุทธรณ์ของ WTO ที่ได้ตัดสินว่า การห้ามนำเข้ากุ้งทะเลของสหรัฐฯ ขัดต่อกฎเกณฑ์การค้าโลก และให้สหรัฐฯ แก้ไขระเบียบการนำเข้าใหม่ โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 6 พฤศจิกายน 2541
ต่อมาเมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2542 สหรัฐฯ ได้ออกประกาศร่างระเบียบการนำเข้ากุ้งใหม่ ทั้งนี้ นายเกริกไกร จีระแพทย์ ผู้แทนถาวรไทยประจำองค์การการค้าโลก แจ้งว่า ฝ่ายผู้ฟ้องร้อง ได้มีหนังสือถึงสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 22 เมษายนที่ผ่านมา เพื่อชี้แจงว่ามาตรการใหม่ของสหรัฐฯ ควรมีการปรับปรุงเพื่อให้เป็นไปตามคำตัดสินของ WTO ซึ่งกำหนดให้ขั้นตอนการออกใบรับรองให้นำเข้ากุ้งของสหรัฐฯ จะต้องมีลักษณะที่คาดการณ์ล่วงหน้าได้ แต่ใน Section 609 ของระเบียบการนำเข้าใหม่ กำหนดให้รัฐบาลสหรัฐฯ พิจารณาออกใบรับรองใหม่ทุกปี รวมทั้งให้ดุลยพินิจแก่กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ กว้างเกินไปในการพิจารณาคำขอใบรับรองจากประเทศผู้ส่งออก ดังนั้นควรมีการปรับปรุงแก้ไข
อย่างไรก็ตาม ตามกฎของ WTO สหรัฐฯ มีเวลาในการแก้ไขมาตรการให้สอดคล้องกับคำตัดสินในคดีนี้จนถึงต้นเดือนธันวาคม 2542 หลังจากนั้นหากประเทศผู้ฟ้องเห็นว่ามาตรการของสหรัฐฯ ยังไม่สอดคล้องกับคำตัดสินและหากไม่สามารถตกลงกันได้ก็สามารถฟ้องร้อง WTO ให้พิจารณาได้อีก
ข้อคิดเห็น
การดำเนินการของผู้ฟ้องร้องต่อสหรัฐฯ ภายใต้การดำเนินงานของ WTO คาดว่าจะไม่ยุติลงง่าย ๆ โดยเฉพาะการที่ฝ่ายอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของสหรัฐฯ ยังคงกดดันฝ่ายบริหาร โดยการยื่นฟ้องรัฐบาลสหรัฐฯ ต่อศาลการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นศาลภายในของสหรัฐฯ โดยให้ห้ามนำเข้ากุ้งจากทุกประเทศที่ไม่ได้ใบรับรอง แม้จะเป็นกุ้งที่จับโดยใช้ TEDS หรือโดยสภาวะที่ไม่เป็นอันตรายแก่เต่าทะเลก็ตาม
--รายงานสถานการณ์สินค้าเกษตรประจำวันที่ 10 - 16 พ.ค. 2542--