แหล่งข่าวยูเครนเปิดเผยกับสำนักข่าวเกียวโดในวันนี้ (14 ก.ย.) ว่า เอซูเกะ โมริ ประธานสภาผู้แทนราษฎรญี่ปุ่น เตรียมเดินทางเยือนยูเครนในเร็ว ๆ นี้ ซึ่งถือเป็นการเยือนครั้งแรกของประธานสภาผู้แทนราษฎรญี่ปุ่น นับตั้งแต่รัสเซียเปิดฉากรุกรานยูเครนเต็มรูปแบบในเดือนก.พ. 2565
การเยือนของโมริ ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในนักการเมืองชั้นนำของญี่ปุ่นที่มีความเชี่ยวชาญด้านกิจการยูเครน จะเป็นการเยือนยูเครนครั้งแรกในรอบ 15 ปีของประธานสภาผู้แทนราษฎรญี่ปุ่น นับตั้งแต่ ทาคาฮิโระ โยโกมิจิ เดินทางเยือนในปี 2554 (ซึ่งปัจจุบันถึงแก่อสัญกรรมแล้ว)
ประธานสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งเป็นสภาล่างของรัฐสภาญี่ปุ่น และประธานวุฒิสภา ถือเป็นหนึ่งในผู้นำอำนาจอธิปไตยทั้งสามฝ่ายของญี่ปุ่น เช่นเดียวกับนายกรัฐมนตรีและประธานศาลฎีกา
การเยือนยูเครนครั้งล่าสุดของหนึ่งในผู้นำอำนาจอธิปไตยของญี่ปุ่นเกิดขึ้นในปี 2566 เมื่อฟูมิโอะ คิชิดะ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หารือกับประธานาธิบดีโวโลดิเมียร์ เซเลนสกี และเชิญผู้นำยูเครนเข้าร่วมการประชุมสุดยอด G7 ที่เมืองฮิโรชิมาในเดือนพ.ค. ปีเดียวกัน
โมริมีส่วนร่วมกับกลุ่มมิตรภาพรัฐสภาญี่ปุ่น-ยูเครนแบบข้ามพรรค นับตั้งแต่ก่อตั้งในปี 2538 และดำรงตำแหน่งประธานกลุ่มตั้งแต่ปี 2554 จนถึงปีนี้ โดยคาดว่าเขาจะแสดงจุดยืนสนับสนุนยูเครนอย่างมั่นคงของญี่ปุ่น ในการหารือกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลยูเครน
ท่ามกลางสถานการณ์สงครามที่ยังคงยืดเยื้อ โมริมีแนวโน้มย้ำจุดยืนของญี่ปุ่นที่คัดค้านอย่างหนักแน่นต่อความพยายามของรัฐบาลรัสเซียในการเปลี่ยนแปลงสถานะเดิมด้วยกำลังฝ่ายเดียว พร้อมแสดงการสนับสนุนความพยายามฟื้นฟูยูเครน
เนื่องจากโมริมีบทบาทด้านนโยบายพลังงานนิวเคลียร์ของญี่ปุ่นมาอย่างยาวนาน จึงอาจมีการหารือเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนบทเรียนจากเหตุการณ์ภัยพิบัตินิวเคลียร์เชอร์โนบิลในภาคเหนือของยูเครนเมื่อปี 2529 และวิกฤตนิวเคลียร์ฟุกุชิมะ ไดอิจิ ในปี 2554
ในฐานะประธานกลุ่มมิตรภาพรัฐสภา โมริเคยเดินทางเยือนยูเครนในปี 2556, 2558 และ 2562 และเคยเข้าตรวจสอบโรงไฟฟ้านิวเคลียร์เชอร์โนบิล นอกจากนี้ เขายังได้พบกับเซเลนสกีในปี 2562 ขณะที่ประธานาธิบดียูเครนเดินทางเยือนญี่ปุ่นเพื่อเข้าร่วมพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ
ทั้งนี้ เมื่อต้นเดือนนี้ โมริเข้าร่วมการประชุมประธานสภาผู้แทนราษฎรจากประเทศสมาชิก G7 ที่จัดขึ้นในฝรั่งเศส และได้หารือกับรุสลัน สเตฟานชุก ประธานรัฐสภายูเครน นอกรอบการประชุมดังกล่าว
โดย วรวิชญ์ สิทธิวัง/พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต