ธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) เตรียมเร่งทยอยขายกองทุน ETF ที่ถือครองอยู่ โดยเพิ่มวงเงินขายต่อปีเป็น 8.6 แสนล้านเยน (5.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ตั้งแต่เดือนม.ค. จากเดิม 3.3 แสนล้านเยนต่อปี ซึ่งอาจช่วยเพิ่มกำไรส่วนเกินของธนาคารกลางและเงินที่นำส่งรัฐบาล ทำให้ภาครัฐมีรายได้เพิ่มเติมสำหรับรองรับแผนการใช้จ่ายขนาดใหญ่ของซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น
BOJ ประกาศแผนดังกล่าวเมื่อวันศุกร์ (30 ต.ค.) โดยคำนวณวงเงินขายจากมูลค่าตามบัญชี การปรับเพิ่มยอดขายจะทำให้ระยะเวลาที่คาดว่าจะใช้ในการทยอยขาย ETF ทั้งหมดลดลงเหลือประมาณ 43 ปี จากเดิมที่ประเมินไว้ 112 ปี
ตามกฎหมายญี่ปุ่น BOJ ต้องนำกำไรส่วนเกินส่งมอบให้รัฐบาล หลังหักเงินปันผลและค่าใช้จ่ายอื่น ๆ แล้ว การเร่งขาย ETF จึงอาจทำให้ธนาคารกลางรับรู้กำไรจากการขายสินทรัพย์เพิ่มขึ้น และนำส่งเงินให้รัฐบาลได้มากขึ้น โดยรายได้ส่วนนี้ถือเป็นรายได้ของภาครัฐที่ไม่ใช่ภาษี
ซัตสึกิ คาตายามะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังญี่ปุ่น ระบุว่า การเพิ่มยอดขาย ETF น่าจะช่วยเพิ่มกำไรส่วนเกินของ BOJ และเงินที่นำส่งรัฐบาล โดยเจ้าหน้าที่จะพิจารณาวิธีจัดสรรเงินส่วนเพิ่มดังกล่าวในกระบวนการจัดทำงบประมาณครั้งต่อไป
ทาโร คิมูระ นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสจาก Bloomberg Economics ประเมินว่า การเร่งขาย ETF อาจสร้างรายได้เพิ่มเติมให้ BOJ ราว 8 แสนล้านเยนต่อปี
เงินทุนส่วนเพิ่มนี้อาจมีความสำคัญต่อรัฐบาลญี่ปุ่นในช่วงที่ทาคาอิจิกำลังเตรียมจัดหาเงินสำหรับนโยบายสำคัญหลายด้าน ทั้งการลดภาษีการบริโภคสำหรับอาหารเป็นเวลา 2 ปี โครงการลงทุนระยะ 14 ปี และการเพิ่มงบประมาณด้านกลาโหม
ขณะเดียวกัน รัฐบาลญี่ปุ่นกำลังพิจารณาจัดตั้งบัญชีเฉพาะด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจ เพื่อใช้สนับสนุนการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ในระยะยาว
คาซึมาสะ อิชิอิ นักกลยุทธ์จาก UBS SuMi TRUST Wealth Management มองว่า เงินที่ BOJ นำส่งรัฐบาลเพิ่มเติมเหมาะสำหรับนำไปสนับสนุนโครงการที่มีระยะเวลาดำเนินการหลายปี มากกว่าการใช้ชดเชยรายได้ที่ลดลงชั่วคราวจากมาตรการลดภาษี
การเร่งขาย ETF จึงอาจกลายเป็นแหล่งเงินทุนเพิ่มเติมให้รัฐบาลญี่ปุ่น ในช่วงที่รัฐบาลเดินหน้าขยายการใช้จ่ายทางการคลัง ขณะที่ BOJ ค่อย ๆ ถอนมาตรการนโยบายการเงินแบบผ่อนคลายพิเศษ
โดย กัลยาณี ชีวะพานิช