สำนักข่าวเกียวโดรายงานวันนี้ (7 มิ.ย.) โดยอ้างแหล่งข่าววงในว่า รัฐบาลญี่ปุ่นได้กำหนดเงื่อนไข 3 ประการในการพิจารณาส่งกองกำลังป้องกันตนเอง (SDF) ไปยังช่องแคบฮอร์มุซ ท่ามกลางความไม่แน่นอนที่ยังคงดำเนินอยู่ว่าวิกฤตการณ์ในตะวันออกกลางจะยุติลงเมื่อใด
แหล่งข่าวระบุว่า เงื่อนไข 3 ประการดังกล่าวมีดังนี้
1. สหรัฐอเมริกาและอิหร่านต้องบรรลุข้อตกลงหยุดยิง
2. ต้องมีการจัดตั้งช่องทางการสื่อสารกับฝ่ายอิหร่าน
3. ระดับภัยคุกคามในช่องแคบฮอร์มุซจะต้องลดลง
หากเงื่อนไขเหล่านี้ได้รับการตอบสนอง ปฏิบัติการเฉพาะกิจของ SDF ที่จะเกิดขึ้นจะรวมไปถึงการเก็บกู้ทุ่นระเบิดที่ถูกทิ้งไว้ และการคุ้มครองเรือสินค้า
ทั้งนี้ ช่องแคบฮอร์มุซซึ่งเป็นเส้นเลือดใหญ่ของการค้าโลก ได้ถูกปิดลงในทางปฏิบัติหลังจากสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านเมื่อช่วงปลายเดือนก.พ. ที่ผ่านมา ซึ่งสร้างความกังวลให้กับกลุ่มประเทศเศรษฐกิจที่ขาดแคลนทรัพยากรอย่างญี่ปุ่นเป็นอย่างมาก
ชินจิโร โคอิซูมิ รัฐมนตรีกลาโหมของญี่ปุ่น ได้กล่าวถึงเงื่อนไขทั้ง 3 ประการนี้ในการประชุมทางไกลของรัฐมนตรีกลาโหมซึ่งมีอังกฤษและฝรั่งเศสเป็นประธานร่วมเมื่อช่วงกลางเดือนพ.ค. ที่ผ่านมา เพื่อหารือเกี่ยวกับภารกิจพหุภาคีเชิงป้องกันในการรับประกันเสรีภาพการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ
แหล่งข่าวระบุเพิ่มเติมว่า โคอิซูมิได้กล่าวในที่ประชุมว่า ภารกิจดังกล่าวจะต้องบรรลุเงื่อนไขเหล่านี้เพื่อให้ได้รับการสนับสนุนในวงกว้าง นอกจากนี้ เขายังได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการสื่อสารกับสหรัฐฯ ซึ่งไม่ได้เข้าร่วมในภารกิจนี้ด้วย
ขณะนี้ รัฐบาลญี่ปุ่นกำลังอยู่ในระหว่างการเตรียมการเกี่ยวกับแนวทางการส่ง SDF ในกรณีที่มีการหยุดยิง โดยการเก็บกู้ทุ่นระเบิดถือเป็นทางเลือกหลัก ซึ่งการปฏิบัติการดังกล่าวถือว่าชอบด้วยกฎหมายภายใต้พระราชบัญญัติกองกำลังป้องกันตนเอง (Self-Defense Forces Act) หากดำเนินการหลังจากมีการหยุดยิงเป็นที่เรียบร้อยแล้วเท่านั้น
นอกจากนี้ แหล่งข่าวหลายรายยังระบุว่า รัฐบาลอาจสั่งการให้กำลังพลของ SDF ปฏิบัติภารกิจคุ้มกันเรือภายใต้กรอบปฏิบัติการรักษาความมั่นคงทางทะเลตามกฎหมายฉบับเดียวกัน โดยภารกิจป้องกันร่วมดังกล่าวมีแผนที่จะแบ่งช่องแคบฮอร์มุซออกเป็นเขตต่าง ๆ เพื่อรับการคุ้มครองจากประเทศต่าง ๆ
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากปฏิบัติการดังกล่าวจำกัดความคุ้มครองเฉพาะเรือที่เกี่ยวข้องกับญี่ปุ่นเท่านั้น บุคคลในรัฐบาลบางส่วนจึงให้ความเห็นว่า อาจเกิดความยากลำบากในการประสานงานกับเรือที่จดทะเบียนในประเทศอื่น ๆ และต้องปฏิบัติงานภายใต้กรอบกฎหมายที่แตกต่างกัน
ด้วยความตระหนักถึงความสัมพันธ์ฉันมิตรที่มีมาอย่างยาวนานระหว่างญี่ปุ่นกับอิหร่าน แหล่งข่าวจากสำนักนายกรัฐมนตรีกล่าวว่า เป็นเรื่อง "จำเป็นอย่างยิ่ง" ที่รัฐบาลเตหะรานจะต้อง "ไม่ตีความการส่ง SDF ของญี่ปุ่น ว่าเป็นการกระทำที่เป็นปฏิปักษ์"