ทำเนียบขาวเปิดเผยว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ประกาศข้อตกลงเชิงพาณิชย์และการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์สำหรับบริษัทอเมริกันในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คิดเป็นมูลค่ารวมกว่า 1.7 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายหลังเสร็จสิ้นการเยือนประเทศฟิลิปปินส์อย่างเป็นทางการเป็นเวลา 2 วัน เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน
สำหรับประเทศไทย แถลงการณ์จากทำเนียบขาวเมื่อช่วงค่ำวันพุธ (19 พ.ย.) ตามเวลาท้องถิ่น ระบุว่า สหรัฐฯ และไทยมีความคืบหน้าอย่างมากในการจัดทำข้อตกลงทางการค้า ซึ่งเมื่อลงนามแล้ว จะส่งผลให้มีการยกเลิกภาษีศุลกากรสำหรับสินค้าถึง 99% รวมทั้งขจัดอุปสรรคทางการค้าสำหรับการส่งออกยานยนต์ อุปกรณ์การแพทย์ เวชภัณฑ์ และสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ มายังไทย
นอกจากนี้ ไทยยังมีแผนใช้งบประมาณสูงถึง 123 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อจัดซื้อระบบจรวดหลายลำกล้อง HIMARS (High Mobility Artillery Rocket Systems) ที่ผลิตในสหรัฐฯ ซึ่งมีแนวโน้มว่าจะเป็นข้อตกลงซื้อขายระบบดังกล่าวครั้งแรกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นทวีป
ขณะเดียวกัน ข้อตกลงในภูมิภาคยังครอบคลุมถึงการที่บริษัทโบอิ้ง (Boeing) และ จีอี แอโรสเปซ (GE Aerospace) บรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายในการจำหน่ายเครื่องบินรุ่น โบอิ้ง 787 จำนวน 20 ลำ มูลค่า 1.2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ ให้แก่สายการบินฟิลิปปินส์แอร์ไลน์ (Philippine Airlines)
นอกจากนี้ รัฐบาลวอชิงตันและมะนิลายังเตรียมเดินหน้าแผนสนับสนุนทางการเงินจากสหรัฐฯ มูลค่ากว่า 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ สำหรับการจัดซื้อยุทโธปกรณ์ด้านกลาโหมของฟิลิปปินส์ โดยสหรัฐฯ จะจัดสรรเงินสนับสนุนอีก 400 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อสนับสนุนปฏิบัติการทางทหารในพื้นที่ทะเลจีนใต้
ส่วนบริษัท ซูบิก เกรน (Subic Grain) จะดำเนินการก่อสร้างคลังน้ำมันเชื้อเพลิงมูลค่า 40 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ที่อ่าวซูบิก และทางการฟิลิปปินส์จะปรับปรุงท่าอากาศยานบาสโก (Basco Airport) ให้ทันสมัย เพื่อยกระดับการเข้าถึงทางทหาร การรับมือภัยพิบัติ และระบบห่วงโซ่อุปทาน
ด้านประเทศอินโดนีเซีย บริษัท ละติจูด เอนเนอร์จี (Latitude Energy) และกองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติ ดานันทารา (Danantara) อยู่ระหว่างการเจรจาโครงการถ่านหินมูลค่า 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยใช้เทคโนโลยีของสหรัฐฯ ส่วนบริษัท นาวาโฮ แทรนซิชันนัล เอนเนอร์จี (Navajo Transitional Energy Company) ได้ลงนามในสัญญาระยะเวลา 3 ปี มูลค่า 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อจัดส่งถ่านหินให้แก่บริษัทในเครือของ เตเนกา เนชันแนล เบอร์ฮัด (Tenaga Nasional Bhd) การไฟฟ้าแห่งชาติของมาเลเซีย
ในส่วนของความร่วมมือด้านเทคโนโลยี สหรัฐฯ ได้ให้คำมั่นที่จะสนับสนุนโครงการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในมาเลเซียและบรูไน โดยบริษัท ยูนิไฟด์ เนชันแนล เน็ตเวิร์กส์ (Unified National Networks) ของบรูไน มีแผนมอบสัมปทานโครงการศูนย์ข้อมูล (Data Centre) ให้แก่บริษัท เวอร์ทีฟ (Vertiv) ของสหรัฐฯ ซึ่งจะมีการจัดซื้อจัดจ้างจากผู้ผลิตในสหรัฐฯ คิดเป็นมูลค่าเกือบ 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
ขณะที่หน่วยงานกำกับดูแลด้านการสื่อสารของมาเลเซียระบุในแถลงการณ์แยกอีกฉบับว่า กลุ่มบริษัทจากสหรัฐฯ จะเข้ามาช่วยรัฐบาลมาเลเซียพัฒนาระบบคลาวด์ AI แห่งชาติ (Sovereign AI Cloud) โดยรัฐบาลวอชิงตันได้เสนอเงินสนับสนุนเป็นจำนวน 50 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สำหรับโครงการริเริ่มดังกล่าว
โดย ปนัยดา ปัทมโกวิท